5 nhóm được ưu tiên mua nhà ở xã hội: Không phải ai cũng được nhận ngay, quy định phân bổ ra sao?

Nhiều người thắc mắc cách xác định tỷ lệ căn hộ dành cho 5 nhóm đối tượng ưu tiên khi mua nhà ở xã hội theo Nghị định 100/2024/NĐ-CP. Cục Quản lý nhà và thị trường bất động sản cho biết số căn hộ ưu tiên được tính dựa trên tỷ lệ hồ sơ hợp lệ của các nhóm ưu tiên trên tổng số hồ sơ đủ điều kiện, đồng thời việc bố trí căn hộ được thực hiện theo thứ tự ưu tiên đã được Luật Nhà ở 2023 quy định.

Người dân đang thắc mắc điều gì?

Một công dân đã gửi câu hỏi đến Cục Quản lý nhà và thị trường bất động sản, đề nghị làm rõ cách xác định tỷ lệ căn hộ dành cho 5 nhóm đối tượng ưu tiên theo khoản 2 Điều 38 Nghị định 100/2024/NĐ-CP.

Nội dung băn khoăn tập trung vào hai vấn đề:

Tỷ lệ căn hộ ưu tiên được tính trên tổng hồ sơ của cả 5 nhóm hay chỉ tính riêng nhóm người có công với cách mạng và thân nhân liệt sĩ?
Có công thức cụ thể để xác định số lượng căn hộ ưu tiên hay không?

5 nhóm đối tượng được ưu tiên gồm những ai?

Theo điểm đ khoản 1 Điều 79 Luật Nhà ở 2023, khi nhiều đối tượng có cùng điều kiện thì việc hỗ trợ được thực hiện theo thứ tự ưu tiên:

Người có công với cách mạng.
Thân nhân liệt sĩ.
Người khuyết tật.
Người được bố trí tái định cư theo hình thức mua hoặc thuê mua nhà ở xã hội.
Nữ giới.

Đối với nữ giới, quy định chỉ áp dụng khi người đứng đơn đăng ký là nữ đơn thân hoặc là chủ hộ gia đình theo dữ liệu cư trú.

Cách xác định số căn hộ ưu tiên

Theo hướng dẫn của Cục Quản lý nhà và thị trường bất động sản và quy định tại Điều 34 Nghị định 54/2026/NĐ-CP, số lượng căn hộ ưu tiên không được ấn định trước theo từng nhóm.

Thay vào đó, số căn hộ được xác định theo công thức:

Tổng số hồ sơ đủ điều kiện của 5 nhóm ưu tiên / Tổng số hồ sơ đủ điều kiện × Tổng số căn hộ dự kiến bán.

Điều này có nghĩa, tỷ lệ căn hộ ưu tiên sẽ thay đổi theo từng dự án, phụ thuộc vào số lượng hồ sơ hợp lệ của người đăng ký.

Khi nào vẫn phải bốc thăm?

Nhiều người cho rằng chỉ cần thuộc diện ưu tiên sẽ được mua nhà ở xã hội mà không phải bốc thăm.

Tuy nhiên, quy định hiện hành không hoàn toàn như vậy.

Nếu số lượng người trong một nhóm ưu tiên nhiều hơn số căn hộ còn lại dành cho nhóm đó, việc lựa chọn sẽ thực hiện bằng hình thức bốc thăm giữa các thành viên trong chính nhóm ưu tiên.

Những người chưa được chọn sẽ tiếp tục tham gia bốc thăm cùng các đối tượng khác theo quy định.

Góc nhìn Review Bất Động Sản

Điểm đáng chú ý của quy định này là ưu tiên không đồng nghĩa với việc được phân bổ căn hộ ngay lập tức.

Pháp luật vẫn đặt mục tiêu bảo đảm tính công bằng thông qua việc xác định tỷ lệ căn hộ dựa trên số hồ sơ đủ điều kiện và áp dụng bốc thăm khi số lượng người đăng ký vượt quá quỹ căn hộ ưu tiên.

Điều này cũng giúp hạn chế tình trạng hiểu nhầm rằng chỉ cần thuộc diện ưu tiên là chắc chắn được mua nhà ở xã hội.

Người dân cần lưu ý

✅ Chuẩn bị đầy đủ hồ sơ để được xác nhận đủ điều kiện.

✅ Theo dõi thông báo của từng dự án vì tỷ lệ căn hộ ưu tiên không cố định.

✅ Nếu thuộc nhóm ưu tiên vẫn cần theo dõi quy trình xét duyệt và bốc thăm khi số lượng hồ sơ vượt quỹ căn.

✅ Kiểm tra điều kiện riêng đối với trường hợp nữ giới (nữ đơn thân hoặc chủ hộ).

Kết luận

Việc ưu tiên mua nhà ở xã hội được thực hiện theo quy định của Luật Nhà ở 2023 và Nghị định 54/2026/NĐ-CP, với nguyên tắc dựa trên số hồ sơ hợp lệ và thứ tự ưu tiên của từng nhóm đối tượng. Hiểu đúng quy định sẽ giúp người dân chuẩn bị hồ sơ đầy đủ và tránh kỳ vọng sai về quyền được phân bổ căn hộ.