Khánh Hòa đang đẩy nhanh bồi thường, hỗ trợ và giải phóng mặt bằng các khu tái định cư phục vụ đường sắt tốc độ cao Bắc – Nam. Phần việc đang triển khai tại 6 xã, phường liên quan khoảng 40,02ha đất, 410 trường hợp và 14 tổ chức; trong đó 98,54% trường hợp đã hoàn thành kiểm đếm. Ở quy mô toàn tỉnh, tuyến dự kiến dài khoảng 191,8km, đi qua 29 xã, phường với 2 ga hành khách, 1 ga hàng hóa, 4 trạm bảo dưỡng và 2 depot.
40,02ha đất và 410 trường hợp bị ảnh hưởng
Ngày 8/9, lãnh đạo UBND tỉnh Khánh Hòa làm việc với các sở, ngành và địa phương để rà soát tiến độ bồi thường, hỗ trợ, giải phóng mặt bằng các khu tái định cư phục vụ dự án đường sắt tốc độ cao Bắc – Nam tại khu vực phía Nam tỉnh. Phần việc thuộc Dự án thành phần 3 đang được triển khai tại 6 xã, phường, phục vụ đoạn từ Km1228+130 đến Km1289+400.
Các khu tái định cư liên quan có tổng diện tích đất dự kiến thu hồi khoảng 40,02ha, ảnh hưởng đến 410 trường hợp và 14 tổ chức. Đây chưa phải toàn bộ diện tích giải phóng mặt bằng của gần 192km đường sắt qua Khánh Hòa, mà là quỹ đất dành cho các khu tái định cư thuộc phần việc đang được địa phương báo cáo. Cách hiểu này rất quan trọng để tránh đánh đồng hai phạm vi số liệu khác nhau.
Kiểm đếm gần hoàn tất, nhưng chi trả mới hơn một nửa
Đến thời điểm báo cáo, Khánh Hòa đã hoàn thành điều tra, khảo sát, đo đạc và kiểm đếm 404/410 trường hợp, tương đương 98,54%. Có 375 trường hợp đã được lập phương án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư, đạt 91,46%; 270 trường hợp đã niêm yết và lấy ý kiến công khai, đạt 65,85%.
Ở bước tiếp theo, 231/410 trường hợp đã hoàn thành thẩm định, phê duyệt phương án, tương đương 56,34%. Số trường hợp đã thực hiện bồi thường, hỗ trợ và tái định cư theo phương án được phê duyệt cũng là 231 trường hợp. Như vậy, khâu kiểm đếm gần hoàn tất nhưng phần việc chuyển từ hồ sơ sang chi trả và bàn giao thực địa vẫn còn một chặng đáng kể.
Tiến độ cũng không đồng đều giữa các khu vực. Hiệp Kiết tại Công Hải, Kiền Kiền 2 và Gò Sạn tại Thuận Bắc đã hoàn thành chi trả; trong khi Kiền Kiền 1 đạt khoảng 55%, Bảo An khoảng 30%, khu Đường tỉnh 708 khoảng 44%. Mông Đức tại Phước Hữu mới phê duyệt phương án 7/36 trường hợp, tương đương 20%.
Vì sao tái định cư lại đi trước đường ray?
Nhìn từ bên ngoài, đường sắt tốc độ cao thường được nhận diện bằng tốc độ thiết kế, đoàn tàu, nhà ga hay chiều dài tuyến. Nhưng trước khi những hạng mục ấy xuất hiện, một trong những điều kiện quan trọng nhất lại nằm ở công tác đất đai.
Người dân bị ảnh hưởng cần có phương án bồi thường và nơi ở mới; ranh giới từng thửa đất phải được xác định; hồ sơ địa chính cần khớp với thực địa. Chỉ khi những công việc này được giải quyết, mặt bằng mới có thể được bàn giao để triển khai các bước tiếp theo.
Đó cũng là lý do lãnh đạo Khánh Hòa yêu cầu việc bàn giao đất tái định cư và bồi thường phải dựa chính xác vào số tờ, số thửa, tọa độ và ranh giới, hạn chế sai lệch khi triển khai ngoài thực địa. Những chi tiết tưởng như rất nhỏ này lại có thể ảnh hưởng trực tiếp đến tiến độ của một dự án hạ tầng quy mô quốc gia.
Gần 192km nhưng điểm đáng chú ý nằm ở các nhà ga
Theo thông tin được công bố, tuyến đường sắt tốc độ cao Bắc – Nam dự kiến đi qua Khánh Hòa từ xã Đại Lãnh, giáp Đắk Lắk, đến xã Phước Hà, giáp Lâm Đồng. Tổng chiều dài khoảng 191,8km, đi qua 29 xã, phường.
Trên hành lang này dự kiến bố trí 2 ga hành khách, gồm ga Diên Khánh tại xã Diên Lạc và ga Tháp Chàm tại phường Bảo An. Ngoài ra có ga hàng hóa Ninh Hòa tại xã Bắc Ninh Hòa, được định hướng kết nối và trung chuyển hàng hóa với Khu kinh tế Vân Phong.
Hệ thống phụ trợ còn gồm 4 trạm bảo dưỡng tại Vạn Ninh, Cam An, Ninh Hải và Phước Hà; cùng Depot Diên Khánh tại khu vực xã Diên Điền và Depot Vân Phong tại Bắc Ninh Hòa. Điều này cho thấy dấu chân hạ tầng của tuyến đường sắt tại Khánh Hòa không chỉ nằm ở hai đường ray chạy xuyên tỉnh mà còn ở một hệ thống điểm kết nối và vận hành.
GÓC NHÌN REVIEW BẤT ĐỘNG SẢN: Đừng định giá BĐS chỉ bằng khoảng cách tới đường ray
Thông tin một địa phương có gần 192km đường sắt tốc độ cao đi qua rất dễ tạo ra kỳ vọng đối với thị trường đất đai dọc hành lang tuyến. Nhưng chiều dài đường sắt đi qua không phải thước đo trực tiếp của giá trị BĐS. Một thửa đất nằm gần đường ray nhưng cách xa ga, thiếu đường kết nối hoặc nằm trong vùng chịu hạn chế phát triển có thể có câu chuyện hoàn toàn khác một khu vực nằm trong bán kính tiếp cận thuận lợi tới nhà ga.
Vì thế, khi đánh giá tác động dài hạn, đáng quan tâm hơn là ga nằm ở đâu – đường nào kết nối tới ga – quanh ga được quy hoạch chức năng gì – dân cư và hoạt động kinh tế nào sẽ hình thành. Đặc biệt, ga hàng hóa Ninh Hòa có thêm một lớp câu chuyện khác khi gắn với trung chuyển hàng hóa và Khu kinh tế Vân Phong; tác động tiềm năng ở đây cần được nhìn từ logistics, công nghiệp và chuỗi cung ứng chứ không chỉ BĐS nhà ở.
Diễn biến GPMB hiện tại vì thế đáng chú ý không phải vì nó chứng minh giá đất quanh tuyến sẽ tăng. Nó cho thấy một dự án hạ tầng rất lớn đang từng bước chuyển từ hồ sơ sang công việc cụ thể trên thực địa. Và với BĐS, càng tiến gần giai đoạn triển khai thực tế, việc đọc đúng vị trí, chức năng và khả năng kết nối càng quan trọng hơn việc chạy theo một đường kẻ trên bản đồ.
Một tuyến đường sắt có thể dài gần 192km qua Khánh Hòa. Nhưng đối với thị trường BĐS, giá trị không trải đều trên 192km ấy — nó sẽ tập trung tại những nơi hạ tầng thực sự tạo ra kết nối, dòng người và hoạt động kinh tế.
TẢI BẢNG GIÁ