Gói tín dụng 145.000 tỷ đồng cho nhà ở xã hội: Sau 3 năm vì sao mới giải ngân chưa đến 10%?

Được kỳ vọng là cú hích lớn cho chương trình phát triển nhà ở xã hội, gói tín dụng 145.000 tỷ đồng mới giải ngân khoảng 12.440 tỷ đồng sau gần 3 năm triển khai, tương đương gần 8,5% tổng quy mô. Trong đó, hơn 10.640 tỷ đồng dành cho chủ đầu tư, còn người mua nhà chỉ tiếp cận khoảng 1.800 tỷ đồng. Những con số này cho thấy vấn đề không nằm ở quy mô nguồn vốn, mà ở khả năng đưa dòng tiền đến đúng dự án và đúng đối tượng.

145.000 tỷ đồng đã sẵn sàng, nhưng dòng tiền vẫn chảy rất chậm

Năm 2023, chương trình tín dụng 145.000 tỷ đồng được triển khai với kỳ vọng tạo động lực cho phát triển nhà ở xã hội, nhà ở công nhân và cải tạo chung cư cũ. Tuy nhiên, đến hết tháng 5/2026, tổng số vốn giải ngân mới đạt khoảng 12.440 tỷ đồng, tương đương gần 8,5% quy mô chương trình.

Đáng chú ý, phần lớn dòng vốn được giải ngân cho chủ đầu tư dự án (khoảng 10.640 tỷ đồng), trong khi người mua nhà chỉ tiếp cận khoảng 1.800 tỷ đồng. Điều này cho thấy khoảng cách khá lớn giữa chính sách hỗ trợ và khả năng tiếp cận vốn của người dân.

Vì sao tiền có nhưng vẫn khó giải ngân?

Nếu chỉ nhìn vào con số 8,5%, nhiều người có thể cho rằng chương trình chưa hiệu quả. Nhưng thực tế, quá trình giải ngân nhà ở xã hội phụ thuộc vào nhiều điều kiện.

Thứ nhất, nguồn cung dự án đủ điều kiện vẫn còn hạn chế. Muốn vay vốn, dự án phải hoàn thiện các thủ tục pháp lý và nằm trong danh mục đủ điều kiện theo quy định.

Thứ hai, người mua nhà cũng phải đáp ứng nhiều tiêu chí về đối tượng, thu nhập, tình trạng nhà ở và hồ sơ chứng minh nhu cầu. Đây là những điều kiện cần thiết để chính sách đến đúng người, nhưng cũng khiến quá trình tiếp cận vốn kéo dài hơn.

Thứ ba, trong bối cảnh thị trường bất động sản vừa trải qua giai đoạn khó khăn, nhiều doanh nghiệp vẫn thận trọng khi triển khai dự án mới, làm cho nhu cầu vay vốn chưa tăng mạnh như kỳ vọng.

Điều này ảnh hưởng gì đến thị trường?

Nhà ở xã hội không chỉ là câu chuyện an sinh, mà còn có vai trò quan trọng đối với cơ cấu nguồn cung của thị trường.

Nếu nguồn vốn được giải ngân nhanh và đúng đối tượng:

Chủ đầu tư có thêm động lực phát triển dự án.
Người dân có thêm cơ hội tiếp cận nhà ở.
Nguồn cung được cải thiện.
Áp lực lên phân khúc nhà ở thương mại có thể giảm.

Ngược lại, khi dòng tiền giải ngân chậm, mục tiêu phát triển nhà ở xã hội cũng bị ảnh hưởng, trong khi nhu cầu thực về nhà ở vẫn rất lớn.

? Góc nhìn Review Bất Động Sản

Theo Review Bất Động Sản, 145.000 tỷ đồng không phải là vấn đề.

Điều thị trường cần quan tâm là 145.000 tỷ đồng đó có thực sự đi vào những dự án đang xây dựng và đến được những người đang cần mua nhà hay không.

Một chính sách tín dụng chỉ phát huy hiệu quả khi ba yếu tố cùng vận hành:

Có dự án đủ điều kiện.
Có doanh nghiệp đủ năng lực triển khai.
Có người dân đủ điều kiện tiếp cận vốn.

Nếu một trong ba mắt xích này chậm lại, dòng tiền dù rất lớn cũng khó tạo ra tác động như kỳ vọng.

Kết luận

Sau gần 3 năm, gói tín dụng 145.000 tỷ đồng mới giải ngân khoảng 8,5% là con số cần được nhìn nhận từ nhiều góc độ.

Đây không chỉ là bài toán về vốn, mà còn là bài toán về pháp lý, nguồn cung, điều kiện vay và khả năng kết nối chính sách với nhu cầu thực của thị trường.

Trong giai đoạn tới, tốc độ giải ngân có thể sẽ trở thành một trong những chỉ số quan trọng phản ánh hiệu quả của chương trình phát triển nhà ở xã hội.