Tại hội thảo "Nhận định thị trường Bất động sản 2026: Dòng tiền nhà đầu tư chảy vào phân khúc nào?", câu chuyện về thuế bất động sản đã trở thành tâm điểm của những cuộc đối thoại nảy lửa.
Liệu các chính sách thuế mới sẽ giúp hạ nhiệt giá nhà hay vô tình trở thành gánh nặng đẩy giá lên một nấc thang mới?
Liều thuốc đắng mang tên "thuế"
Một trong những quan điểm mạnh mẽ nhất ủng hộ việc dùng thuế để điều tiết giá đến từ Tiến sĩ Cấn Văn Lực, khi ông đưa ra những số liệu minh chứng cho sự bất thường của mặt bằng giá hiện nay.
Theo ông, giá bất động sản tại Việt Nam hiện đang cao gấp đôi mức bình quân thế giới so với thu nhập của người dân, cụ thể là mất khoảng 30 năm thu nhập để mua được nhà trong khi mức bình quân thế giới chỉ khoảng hơn 15 năm.
"Giá bất động sản so với thu nhập của chúng ta đang gấp đôi so với thế giới thế. Điều này là bất thường và rõ ràng là phải kiểm soát chứ bằng không làm sao chúng ta mua được nhà, và nó cũng không thể bền vững được", Tiến sĩ Cấn Văn Lực bức xúc.
Trước thực trạng này, ông kiến nghị Chính phủ dứt khoát phải có biện pháp điều tiết để đưa giá bất động sản về mức hợp lý hơn, trong đó việc cân nhắc một lộ trình thuế phù hợp khi đã có đủ dữ liệu thông tin là một giải pháp thiết yếu để đảm bảo sự phát triển bền vững.

"Dứt khoát chúng ta phải có biện pháp để chúng ta điều tiết thị trường và để cái giá bất động sản của chúng ta nó về cái mức hợp lý hơn. Tôi cho rằng đây là vấn đề cực kỳ quan trọng", Tiến sĩ Cấn Văn Lực nói.
Ngược lại với kỳ vọng về việc giảm giá, Tiến sĩ Nguyễn Văn Đính lại bày tỏ sự lo ngại rằng các nghĩa vụ tài chính liên quan đến đất đai có thể trở thành tác nhân đẩy giá bất động sản tăng cao hơn.
"Các chính quyền địa phương khả năng là chỉ dám phê duyệt tăng giá tiền sử dụng đất chứ không dám phê duyệt giảm giá sử dụng đất... vô hình chung cái giá đất nó sẽ bị tăng, độn lên chi phí và như vậy làm tăng giá BĐS", Tiến sĩ Nguyễn Văn Đính nhận xét.
Ông phân tích rằng trong bối cảnh các địa phương được phân cấp quyền quyết định hệ số điều chỉnh giá đất, tâm lý e ngại trách nhiệm có thể khiến chính quyền chỉ dám phê duyệt tăng giá tiền sử dụng đất mà không dám phê duyệt giảm.
Hệ quả là chi phí đầu vào của dự án bị đẩy lên cao, buộc các chủ đầu tư phải hạch toán vào giá bán, từ đó vô hình trung làm tăng giá bất động sản trên thị trường.
Tuy nhiên, ông cũng lưu ý một xung lực đối kháng là áp lực giảm giá có thể xuất hiện vào năm 2026 do quy luật cạnh tranh cung-cầu khi nguồn cung dự kiến tăng mạnh gấp 2-3 lần, buộc các chủ đầu tư phải tự cân chỉnh để tồn tại.
"Sức cạnh tranh trên thị trường của các nguồn cung lớn và cầu chưa theo kịp thì chắc chắn cũng lại tạo ra áp lực phải giảm giá. Đây là một trong những cái xung lực mà chúng tôi cho rằng sẽ diễn ra trên thị trường", Tiến sĩ Nguyễn Văn Đính đánh giá.
Không đáng lo
Trong khi đó, Tiến sĩ Lê Xuân Nghĩa lại đưa ra những nhận định nhằm trấn an tâm lý thị trường và chỉ ra những tác động gián tiếp của chính sách thuế đến dòng tiền. Ông khẳng định: "Đừng có sợ thuế, chưa có một quốc gia nào mà đánh thuế để mà triệt tiêu toàn bộ thị trường bất động sản cả".
Thay vì coi thuế là áp lực, ông khuyến khích nhà đầu tư nên "yên tâm và chiến đấu", đồng thời nhấn mạnh rằng việc đầu tư cho tương lai bản chất chính là đầu cơ và không nên e ngại danh xưng này.

Tuy nhiên, ông cũng tiết lộ một diễn biến thực tế là các chỉ thị mới về việc tính thuế cho kinh tế hộ gia đình đã khiến nhiều người dân rút tiền tiết kiệm hàng loạt để chuyển dịch dòng vốn, gây áp lực thanh khoản ngắn hạn và buộc một số ngân hàng phải tăng lãi suất huy động.
Về dự báo giá cả, ông Nghĩa cho rằng giá có thể chững lại hoặc tăng chậm lại trong năm 2026 chủ yếu do nguồn cung được khơi thông mạnh mẽ hơn đà tăng của cầu, chứ không đơn thuần chỉ do tác động trực tiếp từ sắc thuế.
"Nguồn cung thì lại tăng mạnh hơn cho nên giá có thể chững lại, tức là cung tăng mạnh hơn cầu thì đương nhiên là giá nó phải tăng chậm lại", Tiến sĩ Lê Xuân Nghĩa cho hay.
Khi thuế tài sản được thực thi, chi phí nắm giữ bất động sản bỏ hoang sẽ tăng cao, buộc các 'đại gia đất' phải tung hàng ra thị trường hoặc chuyển đổi công năng sử dụng.
Bổ sung cho cuộc tranh luận, ông Trần Quang Trung (Giám đốc phát triển kinh doanh OneHousing) từ góc nhìn đơn vị phân phối đã chỉ ra sự thay đổi trong hành vi của nhà đầu tư trước viễn cảnh về thuế tài sản trong tương lai.
"Hành vi của khách hàng gần như đã thay đổi và chắc chắn sẽ phải thay đổi rất rất nhiều so với cả một cái chặng đường dài trước đây. Yếu tố đầu cơ đã giảm dần, mua theo kiểu bánh vẽ cũng đã gần như là vắng bóng", Ông Trung cho biết.
Theo vị giám đốc này, người mua hiện nay đã "thức tỉnh" và bắt đầu lo sợ rủi ro "phải đi nuôi bất động sản" nếu tài sản đó không tạo ra giá trị. Nỗi lo về chi phí nắm giữ này đang thúc đẩy dòng tiền dịch chuyển từ các sản phẩm đầu cơ sang những bất động sản có khả năng tự vận hành và tạo ra dòng tiền đều đặn để chi trả cho các nghĩa vụ tài chính.
"34% hành vi quyết định mua sản phẩm của chủ đầu tư là đến từ uy tín của chủ đầu tư, còn yếu tố về lợi nhuận ấy thì nó chỉ chiếm 24% thôi… BĐS phải là cái thứ mà mai này không phải là nuôi ba cô, tức là bất động sản sẽ tự nuôi nó được trong tương lai", ông Trung bổ sung.

Đồng quan điểm về tính minh bạch, ông Hà Quang Hưng (Phó Cục trưởng Cục Quản lý nhà) tin rằng việc đẩy mạnh hệ thống dữ liệu số hóa và các quy định quản lý thị trường chặt chẽ hơn sẽ giúp hạn chế tình trạng đầu cơ và thao túng giá, góp phần đưa thị trường về trạng thái an toàn và lành mạnh hơn.
Dòng tiền thông minh từ năm 2026 sẽ phải tính toán thêm biến số về thuế trong bài toán lợi nhuận. Những sản phẩm không tạo ra dòng tiền (như đất nền tỉnh lẻ bỏ hoang hay biệt thự ma) sẽ bị dòng tiền đào thải nhanh chóng do áp lực chi phí duy trì.
Tiến sĩ Lê Xuân Nghĩa lại có quan điểm khác. Ông đánh giá đất nền ở các tỉnh là phân khúc đầu tư có hiệu quả nhất vào lúc này và khuyên nhà đầu tư "đừng có sợ bị cho là nhà đầu cơ" vì đầu tư cho tương lai chính là bản chất của thị trường.
Tuy nhiên dù là đầu tư vào đâu, các chuyên gia đều đồng tình rằng thuế sẽ trở thành công cụ giúp thị trường bất động sản năm 2026 vận hành thực chất hơn, dựa trên giá trị sử dụng và năng lực tài chính bền vững của nhà đầu tư./

Người Việt Nam mất 30 năm thu nhập mới mua được nhà, liệu thuế mới có thay đổi điều này?