Vì sao cần cơ chế vốn đặc biệt cho 18 dự án Vingroup, Sun Group, Masterise?

Tóm tắt: (Dân trí) - Chuyên gia nêu việc "mở room tín dụng có mục tiêu" này kỳ vọng sẽ hỗ trợ thị trường bất động sản, tạo cơ hội tham gia vào dự án lớn của các ngân hàng tư nhân quy mô nhỏ, vừa. Nhìn từ góc độ chính sách, giới chuyên gia đánh giá đây là một hình thức "mở room tín dụng có mục tiêu". Điều này không chỉ hỗ trợ thị trường bất động sản mà còn tạo cơ hội tham gia vào dự án lớn của các ngân hàng tư nhân, nhất là n…

Điểm nổi bật

• Nhìn từ góc độ chính sách, giới chuyên gia đánh giá đây là một hình thức "mở room tín dụng có mục tiêu". Điều này không chỉ hỗ trợ thị trường bất động sản mà còn tạo cơ hội tham gia vào dự án lớn của các ngân hàng tư nhân, nhất là những ngân hàng quy mô vừa, nhỏ.
• Danh mục 18 dự án được nhắc đến có quy mô nhu cầu vốn lên tới hơn 752.100 tỷ đồng. Trong đó, ngoài các dự án bất động sản, thì những dự án mà doanh nghiệp báo cáo đều là các công trình hạ tầng, giao thông, hàng không, đô thị quy mô rất lớn. Những dự án này không chỉ cần vốn nhiều mà còn cần vốn kéo dài nhiều năm.
• Với loại dự án như vậy, chuyên gia nêu nếu vẫn đi theo cơ chế tín dụng thông thường thì chỉ riêng việc "ăn" vào room tín dụng hàng năm cũng đã trở thành một nút thắt rất lớn đối với ngân hàng cho vay lẫn chủ đầu tư đi vay.

Nội dung chính

Nhưng nếu chỉ nói là thiếu vốn thì chưa đủ. Vấn đề sâu hơn, theo chuyên gia, là cấu trúc vốn của các dự án này không khớp với cấu trúc nguồn vốn hiện có của hệ thống ngân hàng và của thị trường tài chính Việt Nam.

Thống kê từ Ngân hàng Nhà nước đến cuối tháng 5 cho thấy , tăng trưởng tín dụng toàn hệ thống đạt 5,71% trong khi tăng trưởng huy động mới 2,98%. Chênh lệch giữa dư nợ tín dụng và huy động trên thị trường 1 (thị trường huy động và cho vay trực tiếp của ngân hàng với khách hàng là doanh nghiệp, người dân) đã vượt 2,5 triệu tỷ đồng, đẩy LDR toàn hệ thống tiếp tục tăng. LDR là tỷ lệ dư nợ cho vay so với tổng tiền gửi, là thước đo cốt lõi đánh giá rủi ro thanh khoán, cho biết các ngân hàng đang cho vay bao nhiêu % trê…

Trong bối cảnh đó, các nguồn bổ trợ cho vốn dài hạn như trái phiếu, chứng chỉ tiền gửi dài hạn hay vay quốc tế đều đắt hơn, khó hơn, và không phải chủ đầu tư nào cũng huy động được với chi phí hợp lý. Nói cách khác, câu chuyện không chỉ là thiếu tiền mà là thiếu một kênh vốn dài hạn, đủ lớn, đủ rẻ và đủ ổn định cho các đại dự án.

Thống kê tỷ lệ dư nợ cho vay trên tổng tiền gửi - LDR (Ảnh: Thống kê từ FIDT).

Một lý do rất quan trọng khác được giới chuyên gia chỉ ra là cơ chế hiện hành về giới hạn cấp tín dụng đang ngày càng chặt hơn.

Theo ông, dù là ngành có nhiều rủi ro, song bất động sản luôn được nhìn nhận là một trong những trụ cột lớn của nền kinh tế, đặc biệt là các dự án lớn trọng điểm quốc gia. Khi hạ tầng được hoàn thiện, tăng trưởng đầu tư công đảm bảo sẽ hỗ trợ cho mục tiêu tăng trưởng 2 con số của tổng GDP.

Ông Bùi Văn Huy - Phó tổng giám đốc FIDT - bổ sung, chỉ ra 3 tác động tích cực của cơ chế mới này.

Tác dụng thứ hai là đẩy nhanh tiến độ hoàn thiện các công trình có tính lan tỏa. Chính NHNN khi hướng dẫn cũng xác định đây là các dự án quy mô lớn, trọng điểm, có tính chất lan tỏa, liên kết và thúc đẩy phát triển kinh tế vùng, địa phương. Nếu vốn được giải ngân thông suốt hơn, hiệu ứng kinh tế sẽ đến sớm hơn.

Tác dụng thứ ba là giúp định hướng dòng tín dụng thay vì nới tín dụng đại trà. “Tôi cho rằng đây là điểm quan trọng. Nếu nới tín dụng trên diện rộng, rủi ro phân bổ vốn kém hiệu quả sẽ cao hơn. Còn khi ưu tiên có mục tiêu cho các dự án được coi là có vai trò đầu kéo, Nhà nước đang chọn cách điều tiết dòng vốn theo trọng tâm”, ông Bùi Văn Huy nói.

Phối cảnh Cảng hàng không quốc tế Gia Bình - dự án sân bay tư nhân lớn nhất lịch sử Việt Nam (Ảnh: Masterise Group).

Ngoài các tác dụng và tính cần thiết có cơ chế đặc thù cho các dự án lớn, giới chuyên gia cũng chỉ ra những rủi ro hệ thống, từ đó hiến các giải pháp để kiểm soát dòng tín dụng, nhằm kiểm soát được những yếu tố mang tính chất rủi ro.

Theo ông Nguyễn Trí Hiếu, hiện tín dụng đã chiếm 150% GDP. Do đó, ông kiến nghị cần kiểm soát chặt chẽ dòng vốn tín dụng vào các dự án bất động sản, thông qua việc bắt buộc các ngân hàng có tỷ lệ cho vay cao phải có báo cáo định kỳ (có thể là hàng tháng) lên NHNN; các khoản vay vượt room phải ghi nhận chi tiết từ mục đích vay, lộ trình trả nợ cũng như mức độ tín nhiệm của doanh nghiệp...