Home

Allianz Arena: Sân vận động 75.000 chỗ ngồi với lớp vỏ ETFE dày 0,2 mm, phát sáng 16 triệu màu

Allianz Arena: Sân vận động 75.000 chỗ ngồi với lớp vỏ ETFE dày 0,2 mm, phát sáng 16 triệu màu

Tóm tắt: Allianz Arena tại Munich (Đức) có sức chứa tối đa 75.024 khán giả, tổng vốn đầu tư khoảng 340 triệu euro. Điểm nổi bật của công trình là lớp vỏ rộng 66.500 m² được cấu thành từ gần 2.800 tấm đệm khí ETFE dày khoảng 0,2 mm. Hệ thống chiếu sáng nâng cấp từ năm 2014 cho phép mặt dựng tái tạo tới 16 triệu màu sắc, biến sân vận động thành một trong những biểu tượng kiến trúc nổi bật của châu Âu.

Allianz Arena: Sân vận động 75.000 chỗ ngồi với lớp vỏ ETFE dày 0,2 mm, phát sáng 16 triệu màu

Với sức chứa tối đa 75.024 khán giả, tổng vốn đầu tư khoảng 340 triệu euro và lớp vỏ kiến trúc được cấu thành từ gần 2.800 tấm đệm khí ETFE, Allianz Arena tại Munich (Đức) là một trong những sân vận động có thiết kế đặc biệt nhất châu Âu. Công trình gây ấn tượng bởi lớp màng polymer dày chỉ 0,2 mm cùng hệ thống chiếu sáng có khả năng tạo ra tới 16 triệu màu sắc, biến toàn bộ mặt dựng thành một biểu tượng ánh sáng của thành phố.

Nằm tại khu Fröttmaning, phía bắc Munich, Allianz Arena được biết đến rộng rãi với vai trò sân nhà của câu lạc bộ Bayern Munich. Tuy nhiên, sức hút của công trình không chỉ đến từ những trận bóng đá đỉnh cao mà còn nằm ở giải pháp kiến trúc khác biệt, sử dụng vật liệu nhẹ kết hợp công nghệ chiếu sáng để tạo nên một lớp vỏ có thể thay đổi diện mạo theo từng sự kiện.

Khánh thành năm 2005, Allianz Arena có sức chứa tối đa 75.024 khán giả trong các trận đấu quốc nội, tương đương gần 1,9 lần sức chứa 40.192 chỗ của sân vận động Mỹ Đình tại Việt Nam. Với tổng vốn đầu tư khoảng 340 triệu euro và thời gian thi công chưa đầy 3 năm, công trình trở thành một trong những dấu ấn kiến trúc thể thao tiêu biểu của Đức đầu thế kỷ XXI.

Gần 2.800 tấm đệm khí ETFE tạo nên lớp vỏ rộng 66.500 m²

Điểm đặc biệt nhất của Allianz Arena là hệ thống bao che bên ngoài được thiết kế bằng vật liệu ETFE, thay vì những giải pháp mặt dựng truyền thống như kính, kim loại hoặc bê tông. ETFE là một loại màng polymer fluor hóa có trọng lượng nhẹ, độ bền cao và khả năng truyền sáng tốt. Khi được tổ chức thành các tấm đệm khí hình thoi, vật liệu này tạo nên lớp vỏ có hình thức mềm mại, liên tục bao quanh toàn bộ công trình.

Theo thông tin kỹ thuật từ đơn vị quản lý Allianz Arena, tổng diện tích mái và mặt dựng của sân vận động đạt khoảng 66.500 m². Trong đó, phần mái rộng khoảng 38.000 m², còn mặt dựng bên ngoài chiếm khoảng 28.500 m². Hệ thống bao che được cấu thành từ gần 2.800 tấm đệm khí ETFE, mỗi tấm có diện tích dao động khoảng 7,6–40,7 m² tùy theo vị trí lắp đặt.

Đáng chú ý, lớp màng ETFE có độ dày khoảng 0,2 mm, trọng lượng chỉ 350 g/m². Theo các thông số kỹ thuật được công bố, vật liệu có khả năng truyền tới 95% tia cực tím và khoảng 93% ánh sáng nhìn thấy. Nhờ đặc tính này, lớp vỏ sân vận động mang vẻ trắng trong mờ vào ban ngày, đồng thời cho phép ánh sáng nhân tạo tạo ra hiệu ứng nổi bật khi trời tối.

Thay vì căng màng thành những bề mặt phẳng, các kỹ sư sử dụng cấu trúc đệm khí, trong đó không khí được bơm vào bên trong để duy trì hình dạng và độ căng của từng tấm. Hệ thống quạt duy trì áp suất khoảng 0,035 bar, kết hợp các điểm giám sát để điều chỉnh áp suất trong những điều kiện thời tiết khác nhau, đặc biệt khi có tuyết. Giải pháp này giúp giảm trọng lượng của lớp bao che, trong khi hệ khung kết cấu chính vẫn đảm nhiệm nhiệm vụ chịu lực của công trình.

Một số tấm màng đặc biệt nằm ở độ cao hơn 51 m còn có thể đóng mở bằng hệ thống thủy lực để phục vụ thông gió. Theo thông số kỹ thuật được giới thiệu, các cấu kiện liên quan được thiết kế để đáp ứng tải trọng và tác động gió lớn. Đây là một trong những yếu tố cho thấy việc sử dụng vật liệu siêu nhẹ vẫn đòi hỏi giải pháp kỹ thuật phức tạp nhằm bảo đảm khả năng vận hành và độ ổn định của toàn bộ lớp vỏ.

Hơn 300.000 đèn LED biến sân vận động thành công trình phát sáng 16 triệu màu

Ngay từ giai đoạn thiết kế, Allianz Arena đã được định hình như một công trình có khả năng thay đổi diện mạo thông qua ánh sáng. Ý tưởng này được phát triển bởi hai kiến trúc sư người Thụy Sĩ Jacques Herzog và Pierre de Meuron, thuộc hãng kiến trúc Herzog & de Meuron. Thay vì tạo ra một sân vận động chỉ nổi bật về quy mô, nhóm thiết kế hướng tới hình ảnh một khối kiến trúc phát sáng giữa không gian mở phía bắc Munich.

Trong giai đoạn đầu hoạt động, Allianz Arena là sân nhà chung của Bayern Munich và TSV 1860 Munich. Hệ thống chiếu sáng mặt ngoài khi đó sử dụng ba màu cơ bản, trong đó màu đỏ gắn với Bayern Munich, màu xanh gắn với TSV 1860 Munich và màu trắng được sử dụng trong một số sự kiện khác. Khả năng thay đổi màu sắc giúp công trình trở thành một phương tiện nhận diện trực quan, có thể truyền tải thông điệp ngay từ khoảng cách xa.

Năm 2014, Allianz Arena triển khai nâng cấp hệ thống chiếu sáng LED trên toàn bộ mặt dựng. Quá trình lắp đặt kéo dài khoảng 100 ngày, đưa công trình trở thành sân vận động đầu tiên tại Đức có hệ thống chiếu sáng LED động bao phủ mặt ngoài. Sau nâng cấp, hệ thống có khả năng tái tạo tới 16 triệu màu sắc, cho phép tạo ra các dải màu, hiệu ứng chuyển sắc và những hình ảnh ánh sáng phức tạp hơn so với thiết kế ban đầu.

Theo thông tin kỹ thuật, hơn 300.000 đèn LED được bố trí trong khoảng 6.500 bộ đèn Philips ColorGraze. Tổng khối lượng vật liệu lắp đặt cho hệ thống chiếu sáng vào khoảng 45 tấn, bao gồm đèn, thiết bị điều khiển và hơn 5.000 m cáp mạng. Phần mặt dựng được chiếu sáng có diện tích khoảng 26.000 m², tương đương khoảng 3,5 sân bóng đá tiêu chuẩn, chứ không phải toàn bộ 66.500 m² mái và mặt dựng đều được phủ ánh sáng như nhau.

Nhờ hệ thống này, Allianz Arena có thể thay đổi hình ảnh theo màu sắc của đội bóng, các sự kiện thể thao hoặc những chiến dịch đặc biệt. Khi màn đêm buông xuống, hàng nghìn tấm đệm khí ETFE trở thành bề mặt khuếch tán ánh sáng khổng lồ, khiến sân vận động nổi bật trên đường chân trời Munich. Chính sự kết hợp giữa vật liệu, hình khối kiến trúc và công nghệ chiếu sáng đã tạo nên bản sắc riêng cho công trình.

Công trình 340 triệu euro được hoàn thành trong chưa đầy 3 năm

Để hiện thực hóa thiết kế khác biệt, Allianz Arena cần sự phối hợp của nhiều đơn vị chuyên môn. Herzog & de Meuron đảm nhiệm thiết kế kiến trúc, Arup tham gia tư vấn kỹ thuật kết cấu và các giải pháp thiết kế liên quan đến công trình thể thao. Quá trình xây dựng được triển khai bởi liên danh Alpine Bau Deutschland cùng các đối tác, với hệ kết cấu chính sử dụng bê tông cốt thép và hệ mái giàn thép.

Theo hồ sơ lịch sử của sân vận động, dự án được người dân Munich thông qua trong cuộc trưng cầu ý kiến ngày 21/10/2001, với 65,8% số phiếu ủng hộ. Ngày 8/2/2002, phương án thiết kế của Herzog & de Meuron được lựa chọn. Lễ đặt viên đá đầu tiên diễn ra ngày 21/10/2002, đánh dấu thời điểm công trình chính thức bước vào giai đoạn thi công.

Trong quá trình xây dựng, nhiều hạng mục được triển khai với tiến độ nhanh. Tháng 9/2003, công trường ghi nhận việc đổ khối bê tông thứ 100.000 m³. Đến tháng 11 cùng năm, dầm thép chính đầu tiên trong tổng số 12 dầm mái được cẩu lắp vào vị trí. Tháng 3/2004, phần kết cấu cơ bản hoàn thành, tạo điều kiện để các nhà thầu bắt đầu lắp đặt những tấm đệm khí ETFE đầu tiên vào tháng 5/2004.

Ngày 8/3/2005, lớp vỏ bên ngoài được hoàn thiện sau khi tấm đệm khí cuối cùng được đưa vào vị trí. Công trình được bàn giao ngày 30/4/2005 và chính thức tổ chức trận khai trương vào ngày 30/5/2005 giữa TSV 1860 Munich và 1. FC Nürnberg. Một ngày sau, Bayern Munich thi đấu giao hữu với đội tuyển quốc gia Đức. Đến World Cup 2006, Allianz Arena tiếp tục ghi dấu ấn khi trở thành địa điểm tổ chức trận khai mạc cùng nhiều trận đấu quan trọng khác của giải.

Sau hơn 20 năm, Allianz Arena vẫn liên tục được nâng cấp để duy trì hiệu quả khai thác

Dù đã hoạt động hơn hai thập kỷ, Allianz Arena vẫn tiếp tục được đầu tư nâng cấp nhằm đáp ứng những yêu cầu mới về công nghệ, năng lượng và trải nghiệm khán giả. Năm 2025, nhân dịp kỷ niệm 20 năm hoạt động, sân vận động triển khai nhiều hạng mục cải thiện cơ sở vật chất, hệ thống đón tiếp và hạ tầng kỹ thuật.

Một trong những hướng đầu tư đáng chú ý là chuyển đổi hệ thống cung cấp nhiệt và điều hòa theo hướng tiết kiệm năng lượng. Từ mùa xuân năm 2025, sân bắt đầu lắp đặt tổng cộng 20 máy bơm nhiệt. Do kích thước lớn và điều kiện tiếp cận phức tạp, một số thiết bị phải được đưa qua mái sân vận động bằng trực thăng chuyên dụng. Công trình cũng triển khai hạ tầng điện phục vụ phát triển khu sạc dành cho xe thương mại điện, phối hợp với MAN Truck & Bus.

Khả năng chuyển đổi công năng là một yếu tố khác trong chiến lược khai thác Allianz Arena. Tháng 11/2026, sân vận động được điều chỉnh để phục vụ trận đấu bóng bầu dục Mỹ NFL tại Munich ngày 15/11. Để đáp ứng yêu cầu của môn thể thao này, mặt sân được kéo dài về hai phía, lắp đặt cột ghi điểm và điều chỉnh một số khu vực sát đường biên.

Sau sự kiện, các hạng mục tạm thời phải được tháo dỡ để trả lại cấu hình sân bóng đá. Theo phương án vận hành được ban quản lý công bố, đội ngũ kỹ thuật có chưa đầy 120 giờ để khôi phục công trình, bao gồm việc thay mới mặt cỏ hybrid trước trận đấu tiếp theo của Bayern Munich. Đây là minh chứng cho khả năng tổ chức và vận hành một sân vận động đa chức năng, nơi hiệu quả khai thác không chỉ phụ thuộc vào các trận bóng đá thường kỳ.

Góc nhìn Review Bất Động Sản: Giá trị công trình biểu tượng nằm ở khả năng vận hành lâu dài

Allianz Arena cho thấy một công trình thể thao quy mô lớn có thể tạo ra dấu ấn kiến trúc bền vững khi thiết kế được gắn với giải pháp kỹ thuật phù hợp. Lớp vỏ ETFE siêu nhẹ, hệ thống đệm khí và công nghệ chiếu sáng không chỉ tạo nên hình ảnh nhận diện khác biệt, mà còn thể hiện cách vật liệu và công nghệ được sử dụng để giải quyết đồng thời yêu cầu về kiến trúc, kết cấu và vận hành. Sau hơn 20 năm, sân vận động vẫn giữ được bản sắc ban đầu trong khi tiếp tục thích ứng với những nhu cầu khai thác mới.

Từ góc nhìn phát triển đô thị, bài học đáng chú ý không nằm ở việc xây dựng một sân vận động có sức chứa lớn đến đâu. Một công trình biểu tượng cần được đánh giá bằng khả năng thu hút hoạt động, duy trì hiệu quả sử dụng, thích ứng với công nghệ và tạo ra giá trị lâu dài cho đô thị. Khi Việt Nam ngày càng quan tâm đến các tổ hợp thể thao và công trình quy mô quốc tế, kinh nghiệm từ Allianz Arena là một trường hợp đáng tham khảo về sự kết hợp giữa kiến trúc, kỹ thuật và chiến lược vận hành.

Liên hệ Giới thiệu So sánh CĐT Kinh nghiệm Zalo ☎
₫ Tính lãi vay