Home

Luật Đất đai sửa đổi có hiệu lực từ 1/7/2027: Mở rộng cấp sổ đỏ, thêm quyền lợi khi thu hồi đất

Luật Đất đai sửa đổi có hiệu lực từ 1/7/2027: Mở rộng cấp sổ đỏ, thêm quyền lợi khi thu hồi đất

Luật Đất đai (sửa đổi) được Quốc hội thông qua ngày 21/11/2026, có hiệu lực từ 1/7/2027. Những nội dung đáng chú ý gồm: mở rộng cơ hội cấp sổ đỏ cho đất không giấy tờ sử dụng trước 1/7/2014; xem xét cấp giấy chứng nhận đối với đất nhận chuyển nhượng trước 1/8/2024 nhưng chưa sang tên; cho phép ghi nợ tiền sử dụng đất khi cấp sổ lần đầu; bổ sung lựa chọn bồi thường bằng đất khác mục đích hoặc nhà ở; hỗ trợ phục hồi sinh kế ít nhất 3 năm và cho phép hoán đổi đất trong một số trường hợp. Bảng giá đất và hệ số điều chỉnh giá đất theo luật mới áp dụng từ 1/1/2028.

Luật Đất đai sửa đổi có hiệu lực từ 1/7/2027: Mở rộng cấp sổ đỏ, thêm quyền lợi khi thu hồi đất

Luật Đất đai (sửa đổi) vừa được Quốc hội thông qua bổ sung nhiều chính sách liên quan trực tiếp đến quyền lợi của người sử dụng đất. Đáng chú ý là việc mở rộng cơ hội cấp sổ đỏ cho đất không có giấy tờ, giải quyết một số trường hợp mua bán chưa sang tên, đa dạng hóa hình thức bồi thường và bổ sung cơ chế hỗ trợ phục hồi sinh kế khi Nhà nước thu hồi đất.

Sáng 21/11/2026, Quốc hội chính thức thông qua Luật Đất đai (sửa đổi), đánh dấu một bước điều chỉnh quan trọng đối với hệ thống chính sách quản lý và sử dụng đất đai.

Luật có hiệu lực từ ngày 1/7/2027, với một số quy định có thời điểm áp dụng riêng. Trong đó, bảng giá đất và hệ số điều chỉnh giá đất theo cơ chế mới được áp dụng từ ngày 1/1/2028.

Những thay đổi lần này tập trung vào các vấn đề tồn tại trong thực tế: đất sử dụng lâu năm nhưng chưa có giấy chứng nhận, giao dịch chuyển nhượng chưa hoàn tất thủ tục, lựa chọn hình thức bồi thường và việc bảo đảm cuộc sống cho người dân sau thu hồi đất.

Đối với hộ gia đình, cá nhân đang sử dụng đất, đây là những nội dung cần đặc biệt quan tâm khi chuẩn bị hồ sơ pháp lý hoặc thực hiện các thủ tục liên quan đến quyền sử dụng đất.

1. Đất không có giấy tờ sử dụng trước ngày 1/7/2014 có thể được xem xét cấp sổ đỏ

Một trong những điểm đáng chú ý nhất của Luật Đất đai (sửa đổi) là mở rộng phạm vi xem xét cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất đối với một số trường hợp không có giấy tờ.

Theo nội dung được thông qua, hộ gia đình, cá nhân sử dụng đất từ trước ngày 1/7/2014, dù không có giấy tờ về quyền sử dụng đất, vẫn có thể được xem xét cấp giấy chứng nhận nếu đáp ứng các điều kiện theo quy định.

Chính sách này có ý nghĩa đối với những trường hợp sử dụng đất ổn định trong thời gian dài nhưng chưa hoàn thiện được hồ sơ pháp lý.

Trên thực tế, không ít thửa đất có nguồn gốc sử dụng qua nhiều thế hệ, giấy tờ thất lạc hoặc việc quản lý đất đai tại thời điểm trước đây chưa được thực hiện đầy đủ.

Điều này khiến người dân gặp khó khăn khi đăng ký quyền sử dụng đất, thực hiện giao dịch hoặc giải quyết các vấn đề liên quan đến tài sản.

Việc mở rộng cơ hội xem xét cấp giấy chứng nhận có thể góp phần tháo gỡ những tồn tại này.

Tuy nhiên, cần hiểu đúng phạm vi áp dụng.

Không phải cứ sử dụng đất trước ngày 1/7/2014 là đương nhiên được cấp sổ đỏ.

Cơ quan có thẩm quyền vẫn phải xem xét nguồn gốc, quá trình sử dụng đất, tình trạng tranh chấp, các điều kiện pháp lý và những trường hợp bị loại trừ theo quy định.

Vì vậy, người đang sử dụng đất không có giấy tờ cần chuẩn bị đầy đủ tài liệu có thể chứng minh quá trình sử dụng, đồng thời kiểm tra điều kiện áp dụng tại địa phương.

2. Đất mua bán trước ngày 1/8/2024 nhưng chưa sang tên có thêm cơ hội hoàn thiện pháp lý

Bên cạnh đất không có giấy tờ, luật còn đề cập đến trường hợp đã nhận chuyển nhượng quyền sử dụng đất nhưng chưa hoàn tất thủ tục đăng ký chuyển quyền.

Theo quy định mới, hộ gia đình, cá nhân nhận chuyển nhượng quyền sử dụng đất trước ngày 1/8/2024 nhưng chưa thực hiện thủ tục sang tên có thể được xem xét cấp giấy chứng nhận nếu đáp ứng các điều kiện tương ứng.

Đây là vấn đề tồn tại khá phổ biến trong các giao dịch đất đai trước đây.

Một số người mua đất đã thanh toán tiền, nhận bàn giao và sử dụng ổn định nhưng chưa thực hiện thủ tục chuyển nhượng theo quy định.

Nguyên nhân có thể đến từ việc thiếu hiểu biết pháp luật, hồ sơ không đầy đủ, bên bán không tiếp tục phối hợp hoặc quá trình chuyển nhượng qua nhiều chủ sử dụng.

Khi chưa hoàn thiện thủ tục, người mua có thể gặp khó khăn trong việc chứng minh quyền sử dụng đất hợp pháp.

Những vướng mắc này cũng ảnh hưởng đến khả năng chuyển nhượng tiếp, thế chấp hoặc giải quyết tranh chấp.

Quy định mới mở thêm cơ sở pháp lý để xem xét những trường hợp tồn đọng.

Tuy nhiên, việc mua bán trước mốc thời gian nêu trên không đồng nghĩa mọi giao dịch bằng giấy viết tay đều được công nhận.

Người sử dụng đất vẫn cần đáp ứng điều kiện luật định và thực hiện thủ tục theo hướng dẫn của cơ quan có thẩm quyền.

Điểm đáng chú ý là luật mở rộng cơ hội giải quyết những hồ sơ tồn đọng, nhưng không xóa bỏ yêu cầu kiểm tra tính hợp pháp của nguồn gốc và quá trình sử dụng đất.

3. Người dân có thể ghi nợ tiền sử dụng đất khi cấp giấy chứng nhận lần đầu

Một nội dung khác liên quan trực tiếp đến khả năng hoàn thiện pháp lý của người dân là cơ chế ghi nợ tiền sử dụng đất.

Theo thông tin về luật mới, hộ gia đình, cá nhân thực hiện thủ tục cấp giấy chứng nhận lần đầu có thể đăng ký ghi nợ tiền sử dụng đất nếu có nhu cầu và đáp ứng quy định áp dụng.

Đây là cơ chế có ý nghĩa đối với những trường hợp đủ điều kiện được cấp giấy chứng nhận nhưng gặp khó khăn trong việc bố trí nguồn tiền để thực hiện nghĩa vụ tài chính ngay tại thời điểm làm thủ tục.

Việc cho phép ghi nợ giúp người sử dụng đất có thêm phương án xử lý nghĩa vụ tài chính.

Tuy nhiên, ghi nợ tiền sử dụng đất không có nghĩa được miễn khoản tiền phải nộp.

Người dân vẫn phải thực hiện nghĩa vụ tài chính theo cơ chế, thời hạn và điều kiện được pháp luật quy định.

Khi thực hiện thủ tục, cần làm rõ số tiền được ghi nợ, thời điểm thanh toán và những hạn chế có thể phát sinh đối với việc thực hiện quyền sử dụng đất trong thời gian còn nợ.

4. Quyền sử dụng đất chung của gia đình được thể hiện theo thỏa thuận

Luật mới cũng đề cập đến việc ghi nhận quyền sử dụng đất thuộc sở hữu chung của các thành viên trong gia đình.

Theo đó, đối với đất thuộc quyền sử dụng chung của các thành viên, việc thể hiện thông tin trên giấy chứng nhận được thực hiện theo thỏa thuận của những người có chung quyền sử dụng đất.

Các thành viên phải chịu trách nhiệm trước pháp luật về nội dung đã thống nhất.

Riêng trường hợp quyền sử dụng đất là tài sản chung của vợ chồng, giấy chứng nhận phải thể hiện đầy đủ họ tên của cả hai người theo quy định.

Nội dung này có ý nghĩa đối với các gia đình đang sử dụng chung một thửa đất, đặc biệt khi phát sinh nhu cầu chuyển nhượng, tặng cho hoặc phân chia tài sản.

Việc xác định rõ chủ thể có quyền sử dụng đất ngay từ thời điểm cấp giấy chứng nhận giúp hạn chế những tranh chấp có thể phát sinh về sau.

5. Người bị thu hồi đất có thêm lựa chọn bồi thường

Một thay đổi đáng chú ý khác của Luật Đất đai (sửa đổi) là bổ sung các phương án bồi thường khi Nhà nước thu hồi đất.

Theo nguyên tắc được nêu trong infographic, việc bồi thường, hỗ trợ và tái định cư phải bảo đảm dân chủ, khách quan, công bằng, công khai, minh bạch, kịp thời và đúng quy định pháp luật.

Đồng thời, chính sách cần quan tâm đến việc ổn định đời sống của người bị thu hồi đất.

Ngoài hình thức bồi thường bằng đất có cùng mục đích sử dụng, luật mở rộng lựa chọn đối với đất khác mục đích sử dụng hoặc nhà ở trong những trường hợp đáp ứng điều kiện.

Bốn hình thức bồi thường đáng chú ý

Hình thứcNội dung
Đất cùng mục đích sử dụngGiao đất hoặc cho thuê đất có cùng mục đích sử dụng với loại đất bị thu hồi.
Đất khác mục đích sử dụngCó thể được bồi thường bằng đất khác mục đích nếu phù hợp điều kiện, phương án của địa phương và nhu cầu người dân.
Nhà ởCó thể được bồi thường bằng nhà ở nếu địa phương có quỹ nhà và người dân có nhu cầu, theo quy định.
Bằng tiềnÁp dụng theo điều kiện luật định, trong đó có trường hợp không bố trí được đất, nhà ở hoặc người bị thu hồi không có nhu cầu nhận đất, nhà.

Việc bổ sung lựa chọn giúp phương án bồi thường có khả năng phù hợp hơn với điều kiện thực tế của từng hộ gia đình.

Chẳng hạn, người có đất bị thu hồi nhưng không còn nhu cầu sản xuất nông nghiệp có thể quan tâm đến phương án nhận đất khác mục đích hoặc nhà ở.

Ngược lại, người có nhu cầu tiếp tục sản xuất có thể ưu tiên nhận đất phù hợp với hoạt động kinh tế của gia đình.

Tuy nhiên, quyền lựa chọn không có nghĩa người dân được tự quyết định bất kỳ loại đất hoặc vị trí nào để nhận bồi thường.

Việc bố trí vẫn phụ thuộc vào quy định pháp luật, quỹ đất, quỹ nhà ở và phương án được cơ quan có thẩm quyền chấp thuận.

6. Hỗ trợ phục hồi sinh kế ít nhất 3 năm: Không chỉ giải quyết chỗ ở sau thu hồi đất

Trong nhiều trường hợp, thu hồi đất không chỉ làm thay đổi nơi ở mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến nguồn thu nhập của người dân.

Đặc biệt, đối với những hộ gia đình sản xuất nông nghiệp, kinh doanh nhỏ hoặc sử dụng đất làm tư liệu sản xuất, việc mất đất có thể kéo theo nguy cơ mất việc làm, giảm thu nhập và thay đổi sinh kế.

Luật Đất đai (sửa đổi) bổ sung cơ chế hỗ trợ phục hồi sinh kế nhằm giải quyết vấn đề này.

Theo nội dung infographic, khi lập phương án bồi thường, cơ quan thực hiện phải xác định thu nhập từ việc sử dụng đất, tình trạng việc làm và dự kiến kinh phí hỗ trợ phục hồi sinh kế trong thời gian ít nhất 3 năm sau khi có quyết định thu hồi đất.

Mục tiêu là giúp người bị thu hồi đất ổn định cuộc sống, việc làm và thu nhập.

Đây là thay đổi có ý nghĩa bởi một khoản bồi thường tại thời điểm thu hồi đất chưa chắc đã giải quyết được những khó khăn kéo dài sau đó.

Một hộ gia đình có thể nhận đủ tiền bồi thường nhưng vẫn gặp trở ngại khi tìm việc làm mới hoặc chuyển đổi hoạt động sản xuất, kinh doanh.

Vì vậy, việc hỗ trợ phục hồi sinh kế cần gắn với điều kiện thực tế của người dân.

Cần phân biệt thời gian hỗ trợ phục hồi sinh kế ít nhất 3 năm với việc mọi người bị thu hồi đất đều đương nhiên nhận một khoản tiền cố định trong 3 năm.

Đối tượng, mức hỗ trợ, phương thức thực hiện và kinh phí cụ thể phải được xác định theo quy định và phương án áp dụng.

7. Người dân có thể hoán đổi đất khi bị thu hồi

Luật mới còn bổ sung cơ chế cho phép hoán đổi đất trong một số trường hợp.

Theo nội dung được công bố, người có đất ở bị thu hồi có nhu cầu có thể được xem xét hoán đổi diện tích đất ở bị thu hồi sang phần diện tích đất nông nghiệp, đất phi nông nghiệp còn lại của thửa đất sau thu hồi.

Ngoài ra, việc hoán đổi cũng có thể được xem xét đối với thửa đất khác thuộc quyền sử dụng của người dân trong cùng địa bàn cấp xã nơi có đất thu hồi.

Việc thực hiện phải tuân thủ quy định của Chính phủ.

Cơ chế này có thể tạo thêm phương án giải quyết cho những trường hợp chỉ bị thu hồi một phần diện tích đất.

Ví dụ, một hộ gia đình có thửa đất gồm đất ở và đất nông nghiệp. Khi dự án hạ tầng thu hồi phần đất ở, hộ gia đình có thể phát sinh nhu cầu bố trí lại diện tích đất ở trên phần đất còn lại.

Nếu đáp ứng điều kiện pháp luật, cơ chế hoán đổi có thể giúp xử lý nhu cầu này mà không nhất thiết phải bố trí một thửa đất tái định cư ở vị trí khác.

Tuy nhiên, không phải mọi thửa đất đều đủ điều kiện hoán đổi.

Việc xem xét còn liên quan đến quy hoạch, mục đích sử dụng đất, điều kiện của thửa đất và các quy định cụ thể.

8. Bảng giá đất và hệ số điều chỉnh giá đất mới áp dụng từ ngày 1/1/2028

Một mốc thời gian quan trọng cần phân biệt là thời điểm có hiệu lực của Luật Đất đai (sửa đổi) và thời điểm áp dụng cơ chế bảng giá đất mới.

Theo thông tin được Quốc hội công bố, luật có hiệu lực từ ngày 1/7/2027.

Tuy nhiên, bảng giá đất và hệ số điều chỉnh giá đất theo cơ chế mới được ban hành để áp dụng từ ngày 1/1/2028.

Trong giai đoạn chuyển tiếp đến hết ngày 31/12/2027, việc áp dụng quy định về giá đất tiếp tục thực hiện theo cơ chế được pháp luật quy định cho thời kỳ này.

Việc xác định rõ thời điểm áp dụng có ý nghĩa quan trọng đối với các hồ sơ liên quan đến nghĩa vụ tài chính về đất đai.

Đối với người dân chuẩn bị chuyển mục đích sử dụng đất, đăng ký cấp giấy chứng nhận hoặc thực hiện những thủ tục phát sinh nghĩa vụ tài chính, cần đặc biệt chú ý đến thời điểm hồ sơ được giải quyết và căn cứ tính tiền theo quy định.

Không nên mặc định mọi khoản tiền sử dụng đất đều thay đổi ngay từ ngày 1/7/2027.

9. Người sử dụng đất cần chuẩn bị gì trước khi luật có hiệu lực?

Những thay đổi của Luật Đất đai (sửa đổi) tạo thêm cơ hội tháo gỡ các vướng mắc tồn tại trong thực tế.

Tuy nhiên, việc thực hiện quyền lợi phụ thuộc đáng kể vào hồ sơ và điều kiện của từng thửa đất.

Đối với đất không có giấy tờ, người sử dụng nên rà soát các tài liệu thể hiện nguồn gốc và thời điểm bắt đầu sử dụng đất.

Đối với đất đã mua bán nhưng chưa sang tên, cần kiểm tra hợp đồng, giấy tờ giao nhận tiền, thông tin người chuyển nhượng và quá trình quản lý, sử dụng thực tế.

Với những trường hợp có khả năng bị thu hồi đất, người dân nên tìm hiểu quy hoạch, phạm vi thu hồi và các phương án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư được công bố.

Riêng những hộ gia đình có nhiều thành viên cùng sử dụng đất cần làm rõ quyền của từng người trước khi thực hiện thủ tục đăng ký hoặc cấp giấy chứng nhận.

Việc chuẩn bị hồ sơ sớm giúp người dân chủ động hơn khi các quy định mới được triển khai.

Những mốc thời gian cần nhớ

Thời điểmÝ nghĩa
Trước 1/7/2014Mốc sử dụng đất không có giấy tờ được đề cập trong chính sách mở rộng xem xét cấp giấy chứng nhận.
Trước 1/8/2024Mốc nhận chuyển nhượng đất chưa hoàn tất thủ tục sang tên được xem xét theo điều kiện luật định.
1/7/2027Thời điểm Luật Đất đai (sửa đổi) có hiệu lực chung.
1/1/2028Thời điểm áp dụng bảng giá đất và hệ số điều chỉnh giá đất theo cơ chế mới.

Góc nhìn Review Bất Động Sản: Mở rộng quyền lợi nhưng cần hướng dẫn rõ để người dân thực hiện được

Luật Đất đai (sửa đổi) có nhiều nội dung tác động trực tiếp đến người sử dụng đất, đặc biệt là những trường hợp đang gặp vướng mắc về giấy chứng nhận và các hộ gia đình chịu ảnh hưởng bởi hoạt động thu hồi đất.

Việc mở rộng cơ hội cấp sổ đỏ đối với đất sử dụng lâu năm nhưng thiếu giấy tờ có thể góp phần giải quyết những tồn tại pháp lý kéo dài. Khi quyền sử dụng đất được công nhận đúng quy định, người dân có thêm cơ sở bảo vệ tài sản và thực hiện các giao dịch hợp pháp.

Đối với chính sách thu hồi đất, việc bổ sung lựa chọn bồi thường và hỗ trợ phục hồi sinh kế cho thấy yêu cầu quan tâm đầy đủ hơn đến cuộc sống của người dân sau khi bàn giao đất.

Tuy nhiên, chính sách chỉ thực sự phát huy hiệu quả khi các điều kiện áp dụng được hướng dẫn rõ ràng, thủ tục thuận tiện và việc thực hiện giữa các địa phương bảo đảm tính thống nhất.

Đặc biệt, cần tránh cách hiểu rằng mọi trường hợp đất không giấy tờ đều được cấp sổ đỏ hoặc người bị thu hồi đất có thể tự do lựa chọn bất kỳ hình thức bồi thường nào.

Giá trị lớn nhất của những thay đổi lần này nằm ở khả năng giải quyết các vướng mắc thực tế, đồng thời tạo thêm cơ sở bảo vệ quyền lợi hợp pháp của người sử dụng đất.

Đây cũng là nội dung cần tiếp tục theo dõi khi các văn bản hướng dẫn thi hành được ban hành và Luật Đất đai (sửa đổi) chính thức có hiệu lực từ ngày 1/7/2027.

Liên hệ Giới thiệu So sánh CĐT Kinh nghiệm Zalo ☎
₫ Tính lãi vay