Mới đây, Sở Quy hoạch – Kiến trúc Hà Nội phối hợp Viện Quy hoạch xây dựng Hà Nội và UBND xã Thượng Phúc công bố Quy hoạch phân khu đô thị thể thao Olympic tỷ lệ 1/2.000, với quy mô gần 9.200 ha, gồm 4 phân khu A–B–C–D, định hướng phát triển đô thị gắn với thể thao và dịch vụ.

Với quy mô này nếu so với các khu đô thị thể thao thì siêu dự án của Vingroup là một dự án hàng đầu thế giới. Ngay cả các biểu tượng tại Anh như Queen Elizabeth Olympic Park (226 ha), tại Trung Quốc như Olympic Green (khoảng 1.135 ha), hay Dubai Sports City (~460 ha, UAE) cũng chỉ tương đương 1/40–1/8 quy mô khu đô thị Olympic này. Ảnh: Queen Elizabeth Olympic Park tại Anh (Wikipedia)

Điểm khác biệt nằm ở mô hình phát triển. Thay vì xây các công trình thể thao để phục vụ một kỳ đại hội như thường lệ, dự án này xây dựng cả một đô thị xoay quanh thể thao, lấy thể thao làm trục phát triển dài hạn.

Đáng chú ý, sân vận động Trống Đồng là điểm nhấn trung tâm với sức chứa 135.000 chỗ (gấp hơn 3 lần sân Mỹ Đình), đặt tại phân khu B. Đây là phân khu có diện tích lớn nhất toàn dự án, nơi tập trung các hoạt động chính của khu đô thị.

Chính quy mô này đưa sân Trống Đồng vượt qua hai sân vận động hiện đang dẫn đầu về sức chứa là Narendra Modi Stadium (132.000 chỗ, Ấn Độ) và Rungrado 1st of May Stadium (khoảng 114.000 chỗ ngồi, Triều Tiên), qua đó được xếp vào nhóm sân vận động có sức chứa lớn nhất thế giới khi hoàn thành. Ảnh: Bên trong sân Narendra Modi (Wikipedia)

Hơn nữa, khu đô thị Olympic còn được quy hoạch với dân số 750.000 người, tương đương một thành phố nổi tiếng như Seattle (khoảng 750.000 người), gần bằng San Francisco (khoảng 815.000 người). Trong khi đó, phần lớn Olympic Park trên thế giới chỉ là khu chức năng, không phát triển cộng đồng dân cư thường trú quy mô lớn.

Ngoài ra, tổng mức đầu tư khoảng 925.000 tỷ đồng cũng đặt dự án vào nhóm đại dự án có quy mô vốn rất lớn. Tuy nhiên, khi quy đổi theo diện tích, mức đầu tư bình quân chỉ khoảng 100 tỷ đồng/ha, vẫn thấp hơn đáng kể so với nhiều tổ hợp thể thao – đô thị trên thế giới.

Điển hình tại Anh, tổ hợp Queen Elizabeth Olympic Park khoảng 226 ha với tổng vốn ước tính gần 14 tỷ USD, tương đương khoảng 1.400–1.500 tỷ đồng/ha. Điều này cho thấy dự án Olympic của Vingroup chọn chiến lược mở rộng không gian, chấp nhận chu kỳ phát triển dài, thay vì nén vốn trên diện tích nhỏ. Ảnh: Wikipedia

Bên cạnh đó, các phân khu còn lại (A, C, D) của khu đô thị thể thao Olympic còn tích hợp nhà ở, khách sạn, trung tâm hội nghị, triển lãm, công viên và khu giải trí, tạo điều kiện cho các sự kiện quy mô vừa và nhỏ diễn ra liên tục quanh năm..

Dù vậy, thực tế quốc tế cho thấy nhiều Olympic Park gặp khó trong giai đoạn hậu đại hội. Tại Nhật, sau Tokyo 2020, các công trình phải điều chỉnh công năng để tăng hiệu quả khai thác. Còn tại Trung Quốc, nhiều khu Olympic sau Bắc Kinh 2008 chủ yếu vận hành như công viên, với hiệu suất kinh tế hạn chế. Ảnh: Sân vận động Tổ Chim thuộc khu Olympic Green tại Trung Quốc (Wikipedia)

Vì thế, bên cạnh những công trình “khủng”, khu đô thị thể thao Olympic còn đòi hỏi một chiến lược vận hành đủ bền bỉ để chuyển quy mô thành hiệu quả thực tế.