Đà Lạt đề xuất 6 tuyến tàu điện dài hơn 101 km, định hướng khôi phục đường sắt răng cưa 84 km

Đồ án quy hoạch chung đô thị 5 phường liền kề Đà Lạt đến năm 2050 đề xuất mạng lưới 6 tuyến đường sắt đô thị với tổng chiều dài khoảng 101,43 km, kết nối trung tâm với sân bay Liên Khương và nhiều điểm du lịch nổi tiếng. Bên cạnh đó, tuyến đường sắt răng cưa Tháp Chàm – Đà Lạt dài 84 km cũng được định hướng khôi phục. Các nội dung hiện đang trong quá trình nghiên cứu, lấy ý kiến và hoàn thiện quy hoạch.

Đà Lạt nghiên cứu mạng lưới 6 tuyến tàu điện dài 101,43 km

Theo thông tin từ UBND tỉnh Lâm Đồng, đồ án quy hoạch chung đô thị 5 phường liền kề Đà Lạt đến năm 2050 đang được lấy ý kiến các tổ chức và cộng đồng dân cư trước khi hoàn thiện, trình cấp có thẩm quyền xem xét.

Đồ án do Viện Kiến trúc quốc gia thuộc Bộ Xây dựng thực hiện, trong đó đề xuất phát triển mạng lưới đường sắt đô thị với tổng chiều dài khoảng 101,43 km.

Theo phương án tư vấn, mạng lưới có thể sử dụng hai loại hình vận tải là xe điện mặt đất (tramway) hoặc tàu điện một ray (monorail).

Các tuyến được tổ chức theo hướng lấy ga Đà Lạt làm đầu mối, kết nối khu vực trung tâm với sân bay Liên Khương và những điểm du lịch, dịch vụ quan trọng xung quanh.

Đây là định hướng nhằm phát triển giao thông công cộng, bổ sung lựa chọn di chuyển cho người dân và du khách, đồng thời hỗ trợ tổ chức lại không gian đô thị.

Sáu tuyến tàu điện dự kiến kết nối những khu vực nào?

Theo nội dung đồ án được công bố, mạng lưới đường sắt đô thị gồm sáu tuyến:

• Ga Đà Lạt – sân bay Liên Khương.

• Ga Đà Lạt – Suối Vàng.

• Ngã ba An Kroet – Langbiang.

• Ga Đà Lạt – hồ Tuyền Lâm.

• Ga Đà Lạt – Khu du lịch Thung lũng Tình yêu.

• Ga Đà Lạt – ngã ba Tùng Lâm.

Trong đó, tuyến ga Đà Lạt – Suối Vàng dài khoảng 18,5 km; tuyến ngã ba An Kroet – Langbiang khoảng 8,55 km và tuyến ga Đà Lạt – hồ Tuyền Lâm khoảng 15,78 km.

Các tuyến còn lại cũng nằm trong tổng chiều dài mạng lưới khoảng 101,43 km.

Nếu được triển khai, hệ thống này sẽ hình thành những hành lang vận tải công cộng kết nối trung tâm Đà Lạt với các khu vực du lịch phía Bắc, phía Nam và vùng phụ cận.

Tuy nhiên, vị trí tuyến, công nghệ sử dụng và phương án đầu tư cụ thể vẫn cần được nghiên cứu, hoàn thiện trong các bước tiếp theo.

Ưu tiên nghiên cứu tuyến Đà Lạt – sân bay Liên Khương trước năm 2030

Theo định hướng trong đồ án, tuyến kết nối ga Đà Lạt với sân bay Liên Khương được ưu tiên nghiên cứu triển khai trước năm 2030.

Đây là hành lang giao thông quan trọng, kết nối trung tâm đô thị với cửa ngõ hàng không phục vụ Đà Lạt và khu vực lân cận.

Hiện nay, hoạt động di chuyển giữa sân bay và trung tâm chủ yếu dựa vào giao thông đường bộ.

Nếu tuyến tàu điện được đầu tư và vận hành, hành khách có thể có thêm lựa chọn giao thông công cộng thay cho taxi, ô tô cá nhân hoặc các phương tiện đường bộ khác.

Năm tuyến còn lại dự kiến được nghiên cứu đầu tư sau năm 2030.

Cần lưu ý, các mốc thời gian này là định hướng nghiên cứu trong phương án quy hoạch, chưa phải cam kết khởi công hoặc hoàn thành dự án.

Định hướng khôi phục đường sắt răng cưa Tháp Chàm – Đà Lạt dài 84 km

Bên cạnh mạng lưới tàu điện đô thị, đồ án còn đề cập định hướng khôi phục tuyến đường sắt Tháp Chàm – Đà Lạt dài khoảng 84 km.

Tuyến được định hướng sử dụng khổ đường 1.000 mm, với mốc khôi phục trong quy hoạch là năm 2035.

Đường sắt Tháp Chàm – Đà Lạt là một công trình giao thông có giá trị lịch sử, từng được xây dựng từ đầu thế kỷ XX.

Đặc điểm nổi bật của tuyến là những đoạn đường sắt răng cưa phục vụ vận hành trên địa hình đồi núi có độ dốc lớn.

Công nghệ này sử dụng thanh răng đặt giữa hai thanh ray và bánh răng trên đầu máy nhằm tăng khả năng bám, kéo tàu vượt dốc.

Do tác động của chiến tranh và những biến động trong lịch sử, phần lớn tuyến đường đã ngừng hoạt động.

Việc khôi phục được định hướng nhằm bổ sung kết nối giao thông giữa Đà Lạt và khu vực Tháp Chàm, đồng thời khai thác giá trị lịch sử, kỹ thuật và cảnh quan phục vụ du lịch.

Tuy nhiên, phương án kỹ thuật, nguồn vốn, thời gian đầu tư và khả năng khôi phục các đoạn đường sắt răng cưa vẫn cần được nghiên cứu cụ thể.

Quy hoạch đô thị hơn 68.000 ha, phát triển theo mô hình đa trung tâm

Các đề xuất về đường sắt nằm trong đồ án quy hoạch chung đô thị 5 phường liền kề Đà Lạt đến năm 2050.

Phạm vi nghiên cứu bao gồm Xuân Hương – Đà Lạt, Lâm Viên – Đà Lạt, Xuân Trường – Đà Lạt, Cam Ly – Đà Lạt và Lang Biang – Đà Lạt.

Tổng diện tích nghiên cứu quy hoạch khoảng 68.089 ha.

Đồ án hướng tới tổ chức lại không gian đô thị theo mô hình đa trung tâm, phân bổ các chức năng phát triển phù hợp với điều kiện tự nhiên và lợi thế của từng khu vực.

Thay vì tập trung phần lớn hoạt động vào khu vực lõi hiện hữu, định hướng này khuyến khích hình thành các trung tâm chức năng mới và tăng cường kết nối giữa các khu vực.

Trong đó, hệ thống giao thông công cộng được xác định là một thành phần quan trọng để hỗ trợ quá trình phát triển đô thị.

Bên cạnh đường sắt, đồ án cũng đặt ra yêu cầu hoàn thiện mạng lưới giao thông đường bộ, hạ tầng kỹ thuật và các công trình phục vụ dân cư.

Giao thông công cộng và bài toán bảo tồn cảnh quan Đà Lạt

Đà Lạt có điều kiện tự nhiên đặc thù với địa hình đồi núi, hồ nước, rừng thông và nhiều khu vực cảnh quan có giá trị.

Đây là những yếu tố tạo nên sức hấp dẫn du lịch, đồng thời đặt ra thách thức đối với phát triển hạ tầng giao thông.

Việc mở rộng đường bộ hoặc xây dựng các công trình giao thông mới cần được cân nhắc để hạn chế tác động đến môi trường và cảnh quan.

Trong bối cảnh đó, mạng lưới tàu điện có thể là một phương án giao thông công cộng đáng nghiên cứu.

Tuy nhiên, lựa chọn giữa tramway và monorail phải dựa trên các điều kiện thực tế như địa hình, mật độ dân cư, nhu cầu hành khách, chi phí đầu tư, vận hành và khả năng kết nối với các phương tiện khác.

Đặc biệt, việc phát triển hệ thống đường sắt tại một đô thị du lịch như Đà Lạt cần gắn với yêu cầu bảo tồn bản sắc kiến trúc và không gian cảnh quan.

Góc nhìn Review Bất Động Sản: Đường sắt có thể định hình lại không gian phát triển Đà Lạt

Đề xuất phát triển hơn 101 km đường sắt đô thị và khôi phục tuyến Tháp Chàm – Đà Lạt dài 84 km cho thấy định hướng tăng cường giao thông công cộng trong quy hoạch dài hạn của đô thị Đà Lạt.

Nếu được nghiên cứu và triển khai phù hợp, các tuyến đường sắt có thể cải thiện khả năng tiếp cận những khu vực du lịch, giảm sự phụ thuộc vào phương tiện đường bộ và hỗ trợ phát triển đô thị đa trung tâm.

Đối với thị trường bất động sản, hệ thống giao thông công cộng có thể làm thay đổi khả năng kết nối giữa các khu vực, qua đó tác động đến nhu cầu sử dụng đất và phát triển dịch vụ.

Tuy nhiên, tác động này phụ thuộc vào vị trí nhà ga, thời gian triển khai, chi phí sử dụng và khả năng vận hành thực tế.

Việc một khu vực xuất hiện trong phương án quy hoạch tuyến tàu điện chưa đủ cơ sở để khẳng định giá trị bất động sản sẽ tăng.

Đặc biệt, đồ án hiện vẫn đang trong quá trình lấy ý kiến, chưa được phê duyệt chính thức.

Theo Review Bất Động Sản, vấn đề quan trọng nhất đối với Đà Lạt là lựa chọn được mô hình giao thông phù hợp với điều kiện địa hình, nguồn lực đầu tư và yêu cầu bảo tồn cảnh quan.

Một mạng lưới đường sắt chỉ phát huy hiệu quả khi có đủ nhu cầu hành khách, kết nối thuận tiện và được tổ chức đồng bộ với các chức năng đô thị.

Trong thời gian tới, tiến độ hoàn thiện đồ án quy hoạch, phương án công nghệ và thứ tự ưu tiên đầu tư sẽ là những thông tin cần tiếp tục theo dõi.