Hà Nội đang nghiên cứu khoảng 265 ha quỹ đất tái định cư phục vụ Trục đại lộ cảnh quan sông Hồng, với nguyên tắc ưu tiên bố trí người dân ngay tại phường, xã đang sinh sống nếu điều kiện cho phép. Cùng với vị trí nơi ở mới, thành phố đặt ra yêu cầu duy trì sinh kế, cộng đồng và bảo đảm điều kiện sống bằng hoặc tốt hơn nơi ở cũ.
265 ha nhưng ưu tiên đầu tiên là “ở lại địa bàn”
Ngày 17/9, Sở Xây dựng Hà Nội tổ chức hội nghị lấy ý kiến người dân về Quy hoạch phân khu sông Hồng, đồ án quy hoạch tỷ lệ 1/5.000 và hướng tuyến giao thông tỷ lệ 1/500 thuộc Trục đại lộ cảnh quan sông Hồng. Đây là một phần trong quá trình thành phố lấy ý kiến đối với điều chỉnh tổng thể Quy hoạch phân khu đô thị sông Hồng đoạn từ cầu Hồng Hà đến cầu Mễ Sở.
Một trong những vấn đề được người dân quan tâm nhiều nhất là tái định cư. Theo thông tin tại hội nghị, Hà Nội đang nghiên cứu khoảng 265 ha quỹ đất tại các xã, phường có dự án đi qua. Tuy nhiên, đây chưa phải số lượng căn hộ hay lô đất tái định cư đã được xác định; quy mô cụ thể chỉ được làm rõ khi lập, phê duyệt quy hoạch chi tiết và phương án đầu tư.
Nguyên tắc được đưa ra là ưu tiên bố trí người dân ngay trên địa bàn phường, xã hiện tại nếu còn quỹ đất phù hợp. Khi không thể đáp ứng, phương án tiếp theo mới là khu vực lân cận hoặc các khu tái định cư tập trung, khu đô thị đa mục tiêu. Các loại hình dự kiến cũng đa dạng từ đất ở đến căn hộ chung cư và nhà ở xã hội.
Cách tiếp cận này xuất phát từ một vấn đề thường khó lượng hóa trong các dự án giải phóng mặt bằng: nơi ở mới không chỉ cần đáp ứng diện tích nhà ở. Khoảng cách đến nơi làm việc, hoạt động sản xuất – kinh doanh, trường học, không gian tín ngưỡng và mối quan hệ cộng đồng đều ảnh hưởng trực tiếp tới cuộc sống sau di dời. Chính vì vậy, định hướng của Hà Nội đặt mục tiêu duy trì địa bàn sinh sống và sinh kế, đồng thời yêu cầu điều kiện sống tại nơi tái định cư bằng hoặc tốt hơn nơi ở cũ.
Không thể tách tái định cư khỏi bài toán an toàn sông Hồng
Tại hội nghị, Phó Giám đốc Sở Xây dựng Hà Nội Đào Minh Tâm nhấn mạnh an toàn phòng, chống lũ là nguyên tắc hàng đầu khi đề xuất giải pháp quy hoạch và sử dụng đất. Các giải pháp kỹ thuật đang được đưa vào mô hình tính toán và tiếp tục đánh giá trước khi triển khai nhằm bảo đảm ổn định dòng chảy, không gây xói lở và hạn chế ảnh hưởng tới khu vực bãi sông.
Điều này cũng giải thích vì sao câu chuyện tái định cư ven sông Hồng phức tạp hơn một dự án giải phóng mặt bằng thông thường. Một số khu vực phải đồng thời xử lý yêu cầu về an toàn thoát lũ, giao thông, chỉnh trang đô thị, bảo tồn làng xóm và di sản, trong khi vẫn phải duy trì điều kiện sống của cộng đồng hiện hữu.
Hơn 100 ý kiến từ hơn 30 đại diện cộng đồng dân cư được tổng hợp tại hội nghị, tập trung vào tám nhóm vấn đề như phòng chống lũ, bồi thường – tái định cư, di sản, tiến độ dự án, sử dụng đất, giao thông – hạ tầng, sinh kế và an sinh xã hội. Đại diện Sở Xây dựng cho biết các ý kiến sẽ tiếp tục được tổng hợp để cơ quan chức năng nghiên cứu và phản hồi về các xã, phường.
? GÓC NHÌN REVIEW BẤT ĐỘNG SẢN
265 ha là con số dễ nhớ, nhưng chưa phải thước đo quan trọng nhất của bài toán tái định cư. Với một cộng đồng đã sinh sống nhiều năm ven sông, giá trị nơi ở không chỉ nằm trong mét vuông đất hay căn hộ, mà còn ở sinh kế, trường học, làng nghề, quan hệ láng giềng và không gian văn hóa đã hình thành theo thời gian.
Vì vậy, nguyên tắc ưu tiên tái định cư trong cùng phường, xã đáng được theo dõi ở giai đoạn triển khai. Khi các quy hoạch chi tiết và phương án đầu tư được công bố, lúc đó mới có thể nhìn rõ 265 ha được phân bổ ở đâu, bao nhiêu hộ thực sự được tái định cư tại chỗ và điều kiện sống sau di dời có đạt mục tiêu “bằng hoặc tốt hơn nơi ở cũ” hay không.
TẢI BẢNG GIÁ