Kế hoạch xử lý các dự án vi phạm thuộc hệ sinh thái Mường Thanh đang khiến khoảng 40.000 cư dân HH Linh Đàm lo lắng. Tuy nhiên, thành phố hiện mới ở bước rà soát và phân loại, chưa phải toàn bộ tổ hợp sẽ bị phá dỡ.
Không phải toàn bộ HH Linh Đàm đều đã được xác định phải phá dỡ
UBND TP Hà Nội đã ban hành kế hoạch xử lý vi phạm, khắc phục hậu quả và bảo đảm an sinh xã hội đối với 12 dự án, công trình thuộc hệ sinh thái Mường Thanh. Danh sách này bao gồm CT6 Kiến Hưng, Đại Thanh, Xa La, CT5 Tân Triều, VP3, VP5, VP6 Linh Đàm, các tòa HH1–HH4 Linh Đàm và CT11, CT12 Kim Văn – Kim Lũ.
Điểm quan trọng cần làm rõ là thành phố chưa kết luận toàn bộ HH Linh Đàm phải phá dỡ. Sở Xây dựng cùng các cơ quan liên quan sẽ rà soát hồ sơ pháp lý, hiện trạng, giấy phép, quy hoạch và các kết luận thanh tra để xác định cụ thể công trình, tầng hoặc căn hộ nào được phép tồn tại và phần nào phải di dời hoặc phá dỡ.
Theo bài Tiền Phong, một trong những sai phạm được nhắc tới là HH Linh Đàm được phép xây 27 tầng, nhưng một số tòa HH4 được xây tới 36 tầng, còn các tòa HH1, HH2, HH3 lên tới 41 tầng. Sau hơn 10 năm, tổ hợp này đã hình thành một cộng đồng khoảng 40.000 người với hệ thống sinh hoạt, học tập và việc làm gắn chặt với khu vực.
Nếu phải di dời, cư dân có thể được xử lý theo hai hướng
Theo kế hoạch được các nguồn công bố, sau khi có danh sách chính thức những căn hộ hoặc phần công trình phải di dời, chủ đầu tư phải xây dựng phương án xử lý.
Hướng thứ nhất là chuyển các hộ thuộc diện phải di dời sang nhà ở xã hội hoặc nhà ở thương mại tại Khu đô thị Thanh Hà A, Thanh Hà B. Trong thời gian chờ nhà mới, chủ đầu tư dự kiến phải thỏa thuận hỗ trợ chi phí thuê chỗ ở cho người dân.
Hướng thứ hai áp dụng đối với các dự án thuộc trường hợp cụ thể đã có quyết định khởi tố vụ án. Sau khi giá đền bù được xác định theo giá thị trường, chủ đầu tư có thể mua lại những căn hộ thuộc diện phải di dời; người dân sau đó chủ động mua nhà khác hoặc tiếp cận quỹ nhà ở xã hội được thành phố giới thiệu.
Theo kế hoạch được công bố, việc di dời những trường hợp phải xử lý dự kiến hoàn thành trong năm 2027, sau đó mới tiến hành phá dỡ các phần công trình thuộc diện phải phá dỡ, với mục tiêu hoàn thành trong năm 2028.
Vấn đề không chỉ nằm ở một căn hộ
Phản ứng của cư dân cho thấy khó khăn lớn nhất không chỉ nằm ở giá trị tài sản. Sau hơn một thập kỷ sinh sống, nhiều gia đình đã đăng ký thường trú, trẻ em học tập tại địa phương, người lớn có công việc và hệ thống sinh hoạt ổn định quanh Linh Đàm.
Nếu phải chuyển sang một khu vực khác, ngay cả khi giá trị căn hộ được bảo đảm, chi phí xã hội vẫn rất lớn. Khoảng cách đi làm thay đổi, trường học phải thay đổi, mạng lưới sinh hoạt gia đình bị đảo lộn và cộng đồng dân cư đã hình thành trong nhiều năm có thể bị chia tách.
Đó là lý do nhiều cư dân nhấn mạnh họ không phản đối việc xử lý sai phạm, nhưng yêu cầu phải công khai chính xác vi phạm nằm ở đâu, ai chịu trách nhiệm và căn cứ nào khiến một căn hộ phải di dời.
GÓC NHÌN REVIEW BẤT ĐỘNG SẢN
HH Linh Đàm cho thấy một vấn đề rất đặc thù của những dự án tồn tại vi phạm trong thời gian dài: khi công trình sai phạm đã trở thành nơi ở của hàng chục nghìn người, xử lý pháp lý không thể tách rời xử lý an sinh.
Nếu chỉ nhìn từ góc độ trật tự xây dựng, phần công trình không phù hợp phải được xử lý. Nhưng người mua căn hộ không phải bên lập quy hoạch, cấp phép hay tổ chức thi công. Vì vậy, trách nhiệm của cơ quan quản lý và chủ đầu tư cần được xác định riêng với quyền lợi của người mua nhà ngay tình.
Theo Review BĐS, bốn vấn đề cần được làm rõ trước bất kỳ quyết định di dời nào gồm: phạm vi vi phạm chính xác; mức độ có thể khắc phục; giá trị tài sản của người dân; và phương án chỗ ở thay thế tương đương về khả năng sinh sống, chứ không chỉ tương đương về diện tích.
Đặc biệt, cụm từ “bồi thường theo giá thị trường” cũng cần được cụ thể hóa: giá thị trường nào, tại thời điểm nào, căn cứ vào đâu và có đủ để người dân mua một căn nhà có điều kiện sống tương đương hay không? Đây mới là phần quyết định một phương án xử lý có thực sự công bằng.
Vì thế, bài toán HH Linh Đàm không nên được đặt thành lựa chọn đơn giản giữa “giữ hay phá”. Câu hỏi khó hơn là:
Làm thế nào để xử lý dứt điểm sai phạm của chủ đầu tư mà không chuyển phần hậu quả lớn nhất sang hàng chục nghìn người đã mua nhà và sinh sống ổn định suốt hơn một thập kỷ?
Đó mới là phép thử thực sự của quá trình xử lý những dự án tồn đọng kéo dài
TẢI BẢNG GIÁ