Sáng 17/9, đường Tố Hữu tiếp tục xuất hiện ngập cục bộ dù hồ điều hòa Đồng Bông 2 đã được đưa vào vận hành. Theo cơ quan quản lý, thời điểm đó hồ vẫn còn khả năng tiếp nhận hơn 200.000 m³ nước; nguyên nhân được xác định nằm ở tốc độ thu gom và dẫn nước về hồ chưa theo kịp lượng mưa lớn.
Hồ chưa đầy nhưng đường đã ngập
Sau nhiều giờ mưa lớn từ đêm 16 đến sáng 17/9, nhiều khu vực Hà Nội xuất hiện úng ngập. Trên đường Tố Hữu, đoạn giao Lương Thế Vinh, nước phủ mặt đường khiến phương tiện di chuyển khó khăn. Báo cáo nhanh của Công ty Thoát nước Hà Nội cho thấy lượng mưa phổ biến trên địa bàn đạt 80–160 mm, trong khi một số khu vực phía Tây ghi nhận mức cao hơn đáng kể.
Sự việc gây chú ý bởi ngay khu vực này, hồ đầu mối Mễ Trì – Đồng Bông 2 đã được đầu tư nhằm tăng khả năng điều tiết và chống ngập cho phía Tây Hà Nội. Công trình có diện tích mặt nước khoảng 12 ha, kè dài gần 1.950 m cùng hệ thống cống và cửa van điều tiết; tổng mức đầu tư hơn 601 tỷ đồng từ ngân sách thành phố.
Theo Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng công trình hạ tầng kỹ thuật và nông nghiệp Hà Nội, tại thời điểm xảy ra ngập, mực nước hồ mới ở cao trình 3,4 m, trong khi cao trình thiết kế tối đa là 5,1 m. Như vậy, hồ chưa đầy và vẫn còn khả năng tiếp nhận hơn 200.000 m³ nước. Trạm bơm cũng được đơn vị quản lý cho biết vẫn hoạt động bình thường.
Nút thắt nằm trên đường nước đi tới hồ
Theo giải thích của cơ quan chuyên môn, lượng mưa tập trung quá lớn đã vượt khả năng tiêu thoát thiết kế của hệ thống cống. Nước đổ xuống mặt đường nhanh hơn tốc độ hệ thống có thể thu gom và dẫn về Đồng Bông 2, tạo ra tình trạng đường ngập trong khi hồ vẫn còn dung tích chứa.
Đây là chi tiết quan trọng để hiểu đúng vai trò của hồ điều hòa. Bản thân hồ chủ yếu cung cấp không gian điều tiết nước; hiệu quả thực tế còn phụ thuộc vào mạng lưới cống, cửa thu, tuyến dẫn và hệ thống bơm kết nối với hồ. Quy hoạch thoát nước khu vực cũng cho thấy việc tiêu nước được tổ chức bằng cả tự chảy và bơm cưỡng bức ra sông Nhuệ qua nhiều trạm bơm, tức đây vốn là một hệ thống gồm nhiều mắt xích chứ không phải một công trình độc lập.
Chính quyền phường Đại Mỗ cho biết tình trạng úng ngập đã giảm kể từ khi hồ được đưa vào vận hành, nhưng cho rằng cần nâng hiệu quả thu gom và khả năng dẫn nước mặt từ bên ngoài vào hồ. Đây cũng là hướng xử lý phù hợp với nguyên nhân được ghi nhận trong trận mưa ngày 17/9.
? GÓC NHÌN REVIEW BẤT ĐỘNG SẢN
Trường hợp Đồng Bông 2 cho thấy không nên đo hiệu quả chống ngập chỉ bằng dung tích của một hồ điều hòa. Một chiếc hồ dù còn hàng trăm nghìn mét khối sức chứa cũng khó phát huy hết tác dụng nếu nước trên đường không thể đi tới hồ đủ nhanh.
Vì vậy, dữ liệu đáng theo dõi sau trận mưa này không chỉ là Tố Hữu còn ngập hay không, mà là nút thắt thu gom – dẫn nước được xử lý thế nào. Khi toàn bộ chuỗi từ cửa thu, cống dẫn, hồ điều tiết đến trạm bơm vận hành đồng bộ, hiệu quả của khoản đầu tư chống ngập mới có thể được đánh giá đầy đủ.
TẢI BẢNG GIÁ