Lấy ý kiến 3 luật về nhà, đất qua VNeID: Điều đáng chú ý không chỉ nằm ở một cú chạm

Ba dự án luật được đưa tới người dân qua VNeID

Ngày 18/9/2026, Chính phủ ban hành Nghị quyết 278/NQ-CP về phiên họp chuyên đề xây dựng pháp luật tháng 9. Trong đó, Bộ Công an, Bộ Nông nghiệp và Môi trường và Bộ Xây dựng được yêu cầu khẩn trương tổ chức lấy ý kiến Nhân dân thông qua VNeID đối với ba dự án: Luật Đất đai (sửa đổi), Luật Nhà ở (sửa đổi) và Luật Kinh doanh bất động sản (sửa đổi).

Đây đều là những luật có phạm vi tác động rất rộng. Với đất đai, Chính phủ yêu cầu tiếp tục nghiên cứu từ cơ chế xác định và quản lý giá đất, tiền sử dụng đất, tiền thuê đất đến xử lý chênh lệch địa tô, đất bỏ hoang và dự án kéo dài. Một hướng khác là tăng kết nối dữ liệu đất đai, thực hiện đăng ký bắt buộc quyền sử dụng đất và các biến động, đồng thời nghiên cứu yêu cầu công chứng với giao dịch chuyển nhượng quyền sử dụng đất.

Luật Nhà ở (sửa đổi) có những vấn đề liên quan trực tiếp tới người sở hữu căn hộ, trong đó Chính phủ yêu cầu quy định rõ thời hạn sử dụng chung cư theo niên hạn công trình và phương án xử lý khi hết thời hạn sử dụng. Luật Kinh doanh bất động sản (sửa đổi) hướng tới hoàn thiện điều kiện kinh doanh, giao dịch, huy động vốn và trách nhiệm công khai thông tin nhằm tăng an toàn pháp lý, đặc biệt đối với người mua nhà.

Giá trị nằm ở vòng phản hồi sau khi góp ý

Việc sử dụng VNeID có thể làm cho hoạt động lấy ý kiến tiếp cận người dân theo một cách trực tiếp hơn. Tuy nhiên, Nghị quyết 278 còn đặt ra một yêu cầu quan trọng khác: Bộ Xây dựng và Bộ Nông nghiệp và Môi trường phải xây dựng báo cáo tiếp thu, giải trình ý kiến góp ý và đăng tải công khai, minh bạch.

Điều này tạo nên một quy trình đáng chú ý:

DỰ THẢO LUẬT → NGƯỜI DÂN GÓP Ý → TỔNG HỢP → GIẢI TRÌNH → CÔNG KHAI TIẾP THU → HOÀN THIỆN

Nếu được thực hiện đúng yêu cầu “kỹ lưỡng, thực chất, hiệu quả”, giá trị của VNeID trong trường hợp này không chỉ nằm ở sự tiện lợi của một nền tảng số. Quan trọng hơn là khả năng đưa ý kiến từ những người trực tiếp sử dụng đất, sở hữu nhà hoặc tham gia thị trường vào quy trình hoàn thiện chính sách.

Cũng cần phân biệt giữa lấy ý kiến dự thảo và quy định đã có hiệu lực. Chẳng hạn, Bộ Xây dựng hiện vẫn đang công khai lấy ý kiến đối với dự thảo Luật Kinh doanh bất động sản (sửa đổi), với đợt lấy ý kiến hiện tại từ ngày 10 đến 30/9/2026. Vì vậy, những phương án xuất hiện trong quá trình này vẫn có thể được tiếp thu và chỉnh sửa trước khi luật được thông qua.

Một điểm nữa mình sẽ không viết theo tiêu đề nguồn là “tất cả người dân đã được thực hiện quyền này trên VNeID”. Nguồn Chính phủ mình kiểm tra mới xác nhận yêu cầu “khẩn trương tổ chức lấy ý kiến”; chưa thấy trong nguồn này công bố thời điểm chức năng mở cho người dùng hay hướng dẫn thao tác cụ thể.

? GÓC NHÌN REVIEW BẤT ĐỘNG SẢN

Số hóa thủ tục giúp người dân làm việc với Nhà nước thuận tiện hơn. Nhưng số hóa sự tham gia vào quá trình xây dựng chính sách là một bước khác: công nghệ trở thành cầu nối để những người chịu tác động của luật có thêm kênh phản hồi trực tiếp.

Với ba đạo luật liên quan tới những tài sản lớn nhất của nhiều gia đình, điều quan trọng không phải có bao nhiêu lượt bấm “góp ý”. Quan trọng hơn là ý kiến nào được tiếp thu, ý kiến nào không và vì sao. Chính yêu cầu công khai giải trình mới là phần đáng theo dõi tiếp theo.