Dự thảo Luật Đấu giá tài sản (sửa đổi) đang đề xuất nâng tiền đặt trước khi đấu giá quyền sử dụng đất ở từ 20% lên tối đa 50% giá khởi điểm. Theo Bộ trưởng Bộ Tư pháp Hoàng Thanh Tùng, đây là giải pháp mạnh nhằm hạn chế tình trạng trả giá cao rồi bỏ cọc, gây nhiễu loạn thị trường, đặc biệt tại các khu vực phân lô bán nền.
Đề xuất nâng tiền đặt trước lên tối đa 50%
Sáng 28/7, tại phiên họp của Ủy ban Thường vụ Quốc hội, dự án Luật Đấu giá tài sản (sửa đổi) nhận được nhiều ý kiến liên quan đến quy định về đấu giá quyền sử dụng đất.
Trình bày tờ trình của Chính phủ, Bộ trưởng Bộ Tư pháp Hoàng Thanh Tùng cho biết dự thảo luật bổ sung nguyên tắc: người tham gia đấu giá đã nộp đầy đủ hồ sơ, tiền đặt trước hợp lệ và tham dự phiên đấu giá sẽ được xem là đồng ý mua tài sản theo giá khởi điểm.
Theo Bộ trưởng, quy định này nhằm hạn chế tình trạng "cò mồi", người không có nhu cầu mua thực nhưng vẫn tham gia đấu giá để tạo giá, thao túng thị trường hoặc trục lợi.
Đáng chú ý, dự thảo cũng đề xuất nâng tỷ lệ tiền đặt trước khi đấu giá quyền sử dụng đất để giao đất ở cho cá nhân lên 20% - 50% giá khởi điểm, trên cơ sở luật hóa các quy định tại Nghị quyết số 66.11/2026 của Chính phủ.
Lo ngại mức đặt trước cao sẽ hạn chế người tham gia
Thay mặt cơ quan thẩm tra, Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính Phan Văn Mãi đề nghị tiếp tục đánh giá đầy đủ tác động của quy định về tiền đặt trước và bước giá nhằm bảo đảm tính khả thi khi áp dụng.
Ông cũng cho rằng cần làm rõ tiêu chí xác định bước giá đối với từng nhóm tài sản để bảo đảm tính cạnh tranh, công khai và minh bạch trong hoạt động đấu giá.
Trong khi đó, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp Nguyễn Trường Giang bày tỏ băn khoăn khi cho rằng mức đặt trước quá cao có thể làm giảm khả năng tham gia đấu giá của tổ chức và cá nhân, đặc biệt với các dự án quy mô lớn.
Ông đề nghị cơ quan soạn thảo bổ sung báo cáo đánh giá tác động, thống kê đầy đủ các trường hợp trả giá cao rồi bỏ cọc trong thời gian qua để làm rõ mức độ cần thiết của việc nâng tiền đặt trước.
Bộ trưởng Tư pháp: Phân lô bán nền là nơi xảy ra trục lợi lớn nhất
Giải trình tại phiên họp, Bộ trưởng Hoàng Thanh Tùng khẳng định việc điều chỉnh tiền đặt trước là cần thiết nhằm xử lý tình trạng trả giá cao rồi bỏ cọc, gây nhiễu loạn thị trường bất động sản.
Theo ông, dự thảo luật đã phân loại mức tiền đặt trước theo từng nhóm tài sản thay vì áp dụng đồng loạt.
Đối với quyền sử dụng đất, cần phân biệt giữa:
- Đất đấu giá để thực hiện các dự án lớn.
- Đất ở đã phân lô bán nền.
Bộ trưởng nhấn mạnh:
"Chính việc phân lô bán nền đất ở mới là nơi xảy ra trục lợi lớn nhất."
Vì vậy, Chính phủ đề xuất áp dụng mức tiền đặt trước cao nhất là 50% giá khởi điểm đối với đấu giá đất ở đã phân lô.
Theo Bộ trưởng, đây sẽ là công cụ đủ mạnh để hạn chế tình trạng trả giá vượt xa giá trị thực rồi bỏ cọc nhằm thao túng giá đất hoặc tạo các cơn sốt ảo trên thị trường.
Chính phủ sẽ tiếp tục đánh giá tác động
Bộ trưởng Hoàng Thanh Tùng cho biết cơ quan soạn thảo sẽ tiếp tục hoàn thiện hồ sơ, báo cáo rõ hơn về việc mức đặt trước 50% có thực sự phù hợp hay có thể ảnh hưởng đến quyền tham gia đấu giá của người dân.
Việc đánh giá sẽ dựa trên kết quả thực hiện các quy định hiện hành cũng như thống kê các vụ việc trả giá cao rồi bỏ cọc trong thời gian qua để bảo đảm quy định mới vừa đủ sức răn đe nhưng vẫn khả thi khi áp dụng trên thực tế.
Góc nhìn Review Bất Động Sản
Trong những năm gần đây, không ít phiên đấu giá đất xuất hiện hiện tượng trả giá cao bất thường rồi bỏ cọc, đặc biệt tại các khu vực phân lô bán nền. Những vụ việc này không chỉ làm kéo dài quá trình đấu giá mà còn tác động đến mặt bằng giá đất, tâm lý thị trường và hoạt động đầu tư tại địa phương.
Việc đề xuất nâng tiền đặt trước lên tối đa 50% cho thấy cơ quan quản lý đang hướng tới mục tiêu sàng lọc nhà đầu tư có năng lực tài chính thực sự và hạn chế các hành vi đầu cơ, thao túng giá. Tuy nhiên, mức đặt trước cao cũng cần được cân nhắc kỹ để không trở thành rào cản đối với những người có nhu cầu mua đất ở thực.
Nếu được thiết kế linh hoạt theo từng loại tài sản và quy mô dự án, chính sách này có thể góp phần nâng cao tính minh bạch của hoạt động đấu giá, đồng thời giúp thị trường phát triển ổn định và bền vững hơn.
KẾT LUẬN
Đề xuất nâng tiền đặt trước trong đấu giá quyền sử dụng đất lên tối đa 50% đang mở ra nhiều ý kiến trái chiều. Trong khi cơ quan soạn thảo kỳ vọng đây sẽ là giải pháp mạnh để ngăn chặn tình trạng bỏ cọc và thao túng thị trường, nhiều ý kiến cũng cho rằng cần đánh giá kỹ tác động nhằm bảo đảm quyền tham gia của người dân và doanh nghiệp. Việc hoàn thiện quy định sẽ có ý nghĩa quan trọng đối với tính minh bạch và hiệu quả của hoạt động đấu giá đất trong thời gian tới.
TẢI BẢNG GIÁ