Siết quy định để hạn chế "cò mồi" trong đấu giá

Ngày 28/7, Ủy ban Thường vụ Quốc hội đã thảo luận về dự án Luật Đấu giá tài sản (sửa đổi).

Trình bày tờ trình, Bộ trưởng Bộ Tư pháp Hoàng Thanh Tùng cho biết việc sửa đổi luật nhằm hoàn thiện hành lang pháp lý, đáp ứng yêu cầu phát triển thị trường, đẩy mạnh chuyển đổi số và nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước đối với hoạt động đấu giá tài sản.

Một trong những điểm mới đáng chú ý là quy định:

Người tham gia đấu giá đã nộp hồ sơ, tiền đặt trước hợp lệ và tham dự phiên đấu giá sẽ được xem là đồng ý mua tài sản theo mức giá khởi điểm.

Theo Bộ trưởng Hoàng Thanh Tùng, quy định này nhằm hạn chế tình trạng "cò mồi", những người không có nhu cầu mua thực sự nhưng vẫn tham gia đấu giá để tạo hiệu ứng thị trường hoặc trục lợi.

---

Đề xuất mạnh tay với người trúng đấu giá nhưng bỏ cọc

Không chỉ siết điều kiện tham gia, dự thảo luật còn bổ sung thêm các chế tài đối với người trúng đấu giá nhưng không thực hiện nghĩa vụ.

Theo đó, người trúng đấu giá rồi bỏ cọc sẽ bị cấm tham gia đấu giá theo quy định được luật hóa từ Nghị quyết số 66.11/NQ-CP.

Ngoài ra, trường hợp người trúng đấu giá có hành vi vi phạm dẫn đến kết quả đấu giá không được phê duyệt hoặc bị hủy quyết định công nhận kết quả thì sẽ không được hoàn trả khoản tiền đặt cọc.

Khoản tiền này sẽ được sử dụng để bảo đảm thực hiện nghĩa vụ bồi thường thiệt hại phát sinh do kết quả đấu giá bị hủy.

Theo cơ quan soạn thảo, các quy định mới hướng tới việc ngăn chặn tình trạng lợi dụng đấu giá để thao túng giá đất, gây nhiễu loạn thị trường hoặc tạo các cơn sốt giá ảo.

---

Đảm bảo tính ổn định của Luật

Thẩm tra dự án Luật, Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính Phan Văn Mãi đánh giá hồ sơ cơ bản đáp ứng yêu cầu của Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật.

Tuy nhiên, cơ quan thẩm tra đề nghị tiếp tục rà soát để bảo đảm:

• Luật chỉ quy định những nội dung mang tính ổn định, lâu dài.
• Những nội dung cần điều chỉnh linh hoạt nên giao Chính phủ hoặc cơ quan có thẩm quyền hướng dẫn chi tiết.

Điều này nhằm bảo đảm hệ thống pháp luật vừa có tính ổn định, vừa đủ linh hoạt để thích ứng với thực tiễn.

---

Tiếp tục xử lý các bất cập trong đấu giá đất

Kết luận phiên họp, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Hồng Diên cho biết Ủy ban Thường vụ Quốc hội thống nhất cao với sự cần thiết phải sửa đổi toàn diện Luật Đấu giá tài sản.

Theo ông, việc sửa luật sẽ tập trung giải quyết những vấn đề nổi cộm như:

• Đấu giá quyền sử dụng đất.
• Đấu giá trực tuyến.
• Thông đồng trong đấu giá.
• Dìm giá.
• Trả giá bất thường rồi bỏ cọc.
• Các hành vi trục lợi.

Mục tiêu là xây dựng một hành lang pháp lý đồng bộ, minh bạch và hiện đại hơn cho hoạt động đấu giá.

---

Đẩy mạnh chuyển đổi số trong hoạt động đấu giá

Bên cạnh việc siết chặt chế tài, dự thảo luật cũng đặt trọng tâm vào việc ứng dụng công nghệ.

Ủy ban Thường vụ Quốc hội đề nghị tiếp tục:

• Đẩy mạnh chuyển đổi số.
• Hoàn thiện đấu giá trực tuyến.
• Cải cách thủ tục hành chính.
• Phân cấp, phân quyền gắn với tăng cường giám sát.

Đồng thời, cơ quan soạn thảo cần nghiên cứu kỹ các quy định liên quan đến:

• Tiền đặt trước.
• Bước giá.
• Căn cứ hủy kết quả đấu giá.

Nhằm vừa ngăn chặn hành vi thao túng thị trường, vừa bảo đảm quyền lợi hợp pháp của Nhà nước và các bên tham gia.

---

Góc nhìn Review Bất Động Sản

Trong vài năm gần đây, nhiều phiên đấu giá đất xuất hiện tình trạng trả giá rất cao rồi bỏ cọc hoặc có dấu hiệu thông đồng, tạo mặt bằng giá mới nhằm tác động đến thị trường. Những hiện tượng này không chỉ làm giảm hiệu quả đấu giá mà còn ảnh hưởng đến tâm lý nhà đầu tư và quá trình phát triển của thị trường bất động sản.

Việc bổ sung các chế tài như ràng buộc trách nhiệm ngay từ khi tham gia đấu giá, cấm người bỏ cọc tiếp tục tham gia và tăng trách nhiệm tài chính được kỳ vọng sẽ góp phần sàng lọc những nhà đầu tư có nhu cầu thực sự. Tuy nhiên, để các quy định phát huy hiệu quả, việc tổ chức đấu giá cần đi kèm với cơ sở dữ liệu minh bạch, quy trình số hóa đồng bộ và cơ chế giám sát chặt chẽ nhằm hạn chế tối đa các hành vi thông đồng hoặc lợi dụng kẽ hở pháp luật.

---

KẾT LUẬN

Dự thảo Luật Đấu giá tài sản (sửa đổi) cho thấy quyết tâm hoàn thiện khung pháp lý nhằm nâng cao tính minh bạch và kỷ cương trong hoạt động đấu giá. Nếu được thông qua, các quy định mới không chỉ góp phần hạn chế tình trạng "cò mồi", bỏ cọc và thao túng giá mà còn tạo nền tảng cho một thị trường đấu giá chuyên nghiệp, hiện đại và phát triển bền vững hơn.