Sổ đỏ đã lên VNeID: Người mua nhà đất sẽ kiểm tra tài sản khác trước như thế nào?

Sổ đỏ lên VNeID: Tiện lợi đầu tiên nằm ở việc tiếp cận thông tin

Sổ đỏ hiện đã có thể được hiển thị trên VNeID và người dân có thể chủ động cung cấp thông tin giấy chứng nhận để tích hợp vào ứng dụng.

Theo chuyên gia tư vấn bất động sản độc lập Lê Quốc Kiên, đây là bước tiến tích cực trong quá trình số hóa thị trường bất động sản.

Lợi ích dễ nhận thấy nhất là người dân có thể tiếp cận thông tin tài sản thuận tiện hơn, giảm phụ thuộc vào giấy tờ bản cứng và từng bước hạn chế việc phải đi lại hoặc cung cấp lại những hồ sơ mà cơ quan Nhà nước đã có dữ liệu.

Nhưng với thị trường bất động sản, giá trị của quá trình này có thể còn lớn hơn sự tiện lợi.

Bởi một trong những vấn đề quan trọng nhất trước khi mua nhà đất luôn là: thông tin người bán cung cấp có chính xác hay không?

Sổ đỏ điện tử có thể giúp hạn chế sổ giả, chủ giả

Theo ông Kiên, khi người mua có thể đề nghị xem trực tiếp thông tin giấy chứng nhận trên điện thoại của người bán, nguy cơ liên quan đến sổ giả hoặc chủ giả có thể được hạn chế.

Đây là một lớp xác minh bổ sung đáng chú ý.

Thay vì chỉ nhìn một cuốn sổ được đưa ra trong quá trình thương lượng, người mua có thêm cơ sở để đối chiếu thông tin tài sản với dữ liệu trên nền tảng số.

Tuy nhiên, có một ranh giới rất quan trọng:

Có sổ đỏ trên VNeID không đồng nghĩa bất động sản đã đủ an toàn để giao dịch.

Người mua vẫn phải kiểm tra tình trạng pháp lý, quy hoạch, thế chấp, tranh chấp, nghĩa vụ tài chính và các vấn đề liên quan đến tài sản.

VNeID vì vậy nên được nhìn nhận như một lớp xác minh thông tin, không phải công cụ thay thế toàn bộ quá trình thẩm định pháp lý.

Gần 69,7 triệu thửa đất đã được đưa vào cơ sở dữ liệu

Một nền tảng quan trọng cho quá trình số hóa là cơ sở dữ liệu đất đai.

Theo thông tin được ông Đinh Hồng Phong, Cục Quản lý đất đai, Bộ Nông nghiệp và Môi trường chia sẻ, đến nay khoảng 69,7 triệu thửa đất đã được đưa vào cơ sở dữ liệu.

Đáng chú ý, mỗi thửa đất khi được đưa vào cơ sở dữ liệu phải có mã định danh.

Mã định danh thửa đất dự kiến gồm 12 ký tự và được xây dựng dựa trên thông tin tọa độ của thửa đất.

Cách tiếp cận này có ý nghĩa đặc biệt trong bối cảnh địa giới hành chính có thể thay đổi sau quá trình sắp xếp, sáp nhập.

Trước đây, việc xác định một thửa đất gắn nhiều với xã, huyện, tỉnh. Khi địa giới thay đổi, hệ thống quản lý cũng phải điều chỉnh theo.

Với mã dựa trên vị trí và tọa độ, thửa đất có thể tiến tới được nhận diện bằng một định danh ổn định hơn.

Một thửa đất có thể có một “ID” riêng

Điểm đáng chú ý của mã định danh không nằm ở 12 ký tự.

Quan trọng hơn là mã này có thể trở thành chìa khóa truy xuất dữ liệu của một thửa đất.

Từ mã định danh, hệ thống có thể xác định vị trí trên bản đồ và làm đầu vào để truy xuất những thông tin liên quan.

Nếu được triển khai đầy đủ, cách quản lý đất đai sẽ từng bước chuyển từ:

Hồ sơ giấy → Hồ sơ số → Dữ liệu có khả năng định danh và truy xuất.

Đây mới là thay đổi có khả năng tác động lâu dài đến thị trường.

Khi thông tin được số hóa và liên thông tốt hơn, việc kiểm tra tài sản trước giao dịch có thể thuận tiện hơn, đồng thời hạn chế một số rủi ro phát sinh từ quản lý giấy tờ như giấy chứng nhận giả hoặc một giấy chứng nhận bị sử dụng không đúng mục đích.

Nhưng dữ liệu phải “sạch” trước khi có thể tạo niềm tin

Số hóa không tự động đồng nghĩa với chính xác.

Theo ông Kiên, khó khăn trong giai đoạn đầu có thể nằm ở mức độ đầy đủ và chính xác của dữ liệu.

Không phải toàn bộ hồ sơ giấy của người dân đều đã được số hóa và đồng bộ hoàn toàn.

Nếu thông tin trên hệ thống chưa cập nhật hoặc có sai lệch so với giấy chứng nhận, giao dịch có thể phát sinh thêm bước xác minh hoặc chỉnh lý.

Vì vậy, bài toán quan trọng không chỉ là “bao nhiêu sổ đỏ đã lên hệ thống?”, mà còn là:

Dữ liệu đó chính xác đến đâu và các hệ thống có liên thông được với nhau hay không?

Mục tiêu hoàn thiện cơ sở dữ liệu đất đai toàn quốc vào cuối năm 2027

Theo thông tin được nêu, mục tiêu đặt ra là đến hết năm 2027 hoàn thành công tác đo đạc, lập bản đồ, hồ sơ địa chính và xây dựng cơ sở dữ liệu đất đai trên phạm vi toàn quốc.

Cơ quan quản lý cũng đang phối hợp với Bộ Công an để đồng bộ dữ liệu đất đai với VNeID.

Nếu quá trình này hoàn thiện, người dân có thể từng bước tiếp cận thông tin đất đai trên nền tảng số thay vì phải trực tiếp đến cơ quan địa chính để tra cứu như trước.

Đây có thể là một thay đổi đáng kể đối với trải nghiệm giao dịch bất động sản.

Số hóa càng sâu, bảo mật càng quan trọng

Bất động sản thường là một trong những tài sản có giá trị lớn nhất của một cá nhân.

Do đó, việc thông tin tài sản xuất hiện trên nền tảng số cũng đặt ra yêu cầu cao hơn về bảo mật.

Theo ông Kiên, vấn đề cần quan tâm là ai được quyền truy cập, được truy cập những thông tin nào và hệ thống kiểm soát, truy vết việc truy cập ra sao.

Nhưng rủi ro không chỉ đến từ hệ thống.

Người sử dụng cũng có thể trở thành mục tiêu của các hình thức giả mạo như yêu cầu cung cấp OTP, mật khẩu, cài ứng dụng lạ hoặc truy cập đường link giả.

Vì vậy, số hóa cần đi cùng cả bảo mật hệ thống và ý thức bảo vệ tài khoản của người dân.

3 bước tích hợp sổ đỏ lên VNeID

Theo hướng dẫn được nêu trong nguồn:

Bước 1: Tạo yêu cầu

Đăng nhập VNeID → chọn Dịch vụ khác → Cung cấp thông tin cho CQCN → Tạo mới → chọn loại thông tin GCN QSD đất, QSH TS gắn liền với đất.

Bước 2: Điền thông tin giấy chứng nhận

Người dùng nhập chính xác các trường thông tin được yêu cầu, bao gồm thông tin người được cấp giấy chứng nhận khi phù hợp, số hiệu giấy chứng nhận và địa chỉ thửa đất.

Bước 3: Gửi thông tin

Tải ảnh giấy chứng nhận → xác nhận thông tin đã kê khai → chọn Gửi yêu cầu và chờ kết quả xử lý.

Người dùng cần đặc biệt lưu ý không cung cấp OTP, mật khẩu hoặc cài ứng dụng theo hướng dẫn của người lạ với lý do hỗ trợ tích hợp giấy chứng nhận.

Người mua bất động sản nên kiểm tra gì ngoài VNeID?

Việc sổ đỏ xuất hiện trên VNeID có thể giúp người mua có thêm một lớp thông tin để đối chiếu, nhưng không nên thay thế các bước kiểm tra quan trọng trước khi đặt cọc hoặc ký hợp đồng.

Một bất động sản vẫn cần được xem xét ít nhất ở các nhóm vấn đề:

• Người đứng tên giấy chứng nhận có đúng là người có quyền giao dịch hay không.
• Thông tin thửa đất thực tế có khớp với giấy chứng nhận và dữ liệu trên hệ thống hay không.
• Tài sản có đang thế chấp hoặc bị hạn chế giao dịch hay không.
• Có tranh chấp hoặc vấn đề pháp lý đang tồn tại hay không.
• Quy hoạch và khả năng sử dụng đất thực tế ra sao.
• Nghĩa vụ tài chính liên quan đã được hoàn thành hay chưa.

Điểm quan trọng là không nên biến một công cụ xác minh thuận tiện thành lý do để bỏ qua các lớp kiểm tra khác.

Góc nhìn Review Bất Động Sản: Quan trọng không phải “sổ đỏ nằm ở đâu”, mà là dữ liệu có kiểm chứng được hay không

Nếu chỉ nhìn sổ đỏ trên VNeID như một phiên bản điện tử của giấy chứng nhận, chúng ta có thể bỏ qua phần quan trọng nhất của quá trình số hóa.

Thay đổi lớn hơn nằm ở dữ liệu.

Khi mỗi thửa đất có khả năng được định danh, thông tin quyền sử dụng đất được số hóa và các cơ sở dữ liệu từng bước liên thông, thị trường có thể tiến tới một môi trường mà việc kiểm tra tài sản trước giao dịch thuận tiện và minh bạch hơn.

Nhưng điều đó không loại bỏ trách nhiệm kiểm tra của người mua.

Sổ đỏ xuất hiện trên VNeID có thể giúp trả lời câu hỏi “thông tin giấy chứng nhận này có cơ sở để đối chiếu hay không?”, nhưng chưa thể tự mình trả lời toàn bộ các câu hỏi:

Đất có vướng quy hoạch không? Có đang thế chấp không? Có tranh chấp không? Nghĩa vụ tài chính đã hoàn thành chưa? Và giao dịch này có đủ điều kiện pháp lý hay không?

Vì vậy, tư duy kiểm tra bất động sản cũng cần thay đổi:

Từ “Có sổ chưa?” → sang “Dữ liệu về tài sản đã được xác minh đầy đủ chưa?”

Nếu cơ sở dữ liệu đất đai được làm sạch và liên thông đúng hướng, đây mới có thể là giá trị lớn nhất mà quá trình số hóa mang lại cho thị trường bất động sản.

Kết luận

Việc tích hợp sổ đỏ, sổ hồng trên VNeID là một bước tiến quan trọng trong quá trình số hóa quản lý đất đai, nhưng giá trị thực sự không nằm ở việc thay cuốn sổ giấy bằng một bản hiển thị trên điện thoại.

Điều cần theo dõi trong thời gian tới là độ chính xác của dữ liệu, khả năng liên thông giữa các hệ thống, phạm vi thông tin người dân có thể tra cứu và mức độ an toàn của cơ chế truy cập.

Khi những yếu tố này được hoàn thiện, giao dịch bất động sản có thể tiến gần hơn tới một môi trường mà thông tin được kiểm tra bằng dữ liệu thay vì chủ yếu dựa vào giấy tờ và niềm tin giữa các bên.